भक्तपुरको मध्यपुर थिमि नगरपालिका–१, लोकन्थलीमा सञ्चालित 'जिरे खुर्सानी दरबार' नामक रेष्टुरेन्टलाई सरकारले भारी जरिवाना गरेको छ। वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले बुधबार गरेको बजार अनुगमनका क्रममा उक्त रेष्टुरेन्टमा गम्भीर लापरबाही भेटिएपछि २ लाख ५ हजार रुपैयाँ जरिवाना गरिएको हो।

विभागका अनुसार नियमित बजार अनुगमनका क्रममा उक्त रेष्टुरेन्टको भान्सा र भण्डारण कक्षमा 'अखाद्य वस्तु' (खान अयोग्य सामग्री) भेटिएको थियो। उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष असर पुर्‍याउने सामग्री प्रयोग गरेको पुष्टि भएपछि टोलीले तत्कालै कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाएको थियो।

कुन कानुनअन्तर्गत भयो कारबाही?

जिरे खुर्सानी दरबारलाई उपभोक्ता संरक्षण ऐन, २०७५ को ठाडो उल्लंघन गरेको अभियोगमा कारबाही गरिएको हो। विज्ञप्तिमा उल्लेख भएअनुसार उक्त फर्मलाई सोही ऐनको दफा ३८ को खण्ड (ङ) बमोजिमको कसुर गरेको ठहर गरिएको छ।

उपभोक्ता संरक्षण ऐनको दफा ३८ (ङ) मा "मानव स्वास्थ्यलाई हानि पुर्‍याउन सक्ने अखाद्य वस्तु वा न्यून गुणस्तरको वस्तु उत्पादन, बिक्री वितरण वा सञ्चय गर्न नहुने" उल्लेख छ। अनुगमन टोलीले रेष्टुरेन्टमा म्याद गुज्रिएका सामग्री, अस्वस्थकर रंग वा मिसावटयुक्त वस्तु फेला पारेपछि यसै दफा आकर्षित भएको हो।

यस्तै, जरिवानाको रकम भने ऐनको दफा ३९ को उपदफा (१) को खण्ड (ख) बमोजिम तोकिएको हो। यस दफाले निरीक्षण अधिकृतलाई अनुगमनका क्रममा कैफियत भेटिएमा तत्कालै २ लाखदेखि ३ लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना गर्ने अधिकार प्रदान गरेको छ।

कस्तो रेष्टुरेन्ट हो 'जिरे खुर्सानी दरबार'?

भक्तपुरको लोकन्थली क्षेत्रमा अवस्थित 'जिरे खुर्सानी दरबार' विशेषगरी युवा पुस्ता र परिवारका लागि लक्षित एक चर्चित रेष्टुरेन्ट हो। यसको नाम 'जिरे खुर्सानी' (सानो तर निक्कै पिरो खुर्सानी) बाट राखिएको हुनाले यहाँ विशेषगरी पिरो र चटपटे नेपाली खाजा तथा 'फ्युजन' परिकारहरू पस्किने गरिन्छ। लोकन्थलीको मुख्य सडक नजिकै रहेकाले यहाँ सधैं ग्राहकको बाक्लो उपस्थिति रहने गर्दथ्यो। तर, विभागको पछिल्लो प्रतिवेदनले यस्ता लोकप्रिय भनिने ठाउँहरूमा पनि स्वच्छताको मापदण्ड पालना नभएको देखाएको छ।

अनुगमनमा अन्य फर्महरू पनि परे

बुधबारको अनुगमनमा जिरे खुर्सानी दरबार मात्र नभई अन्य ६ वटा फर्महरू पनि विभागको फन्दामा परेका छन्। जसमा इन्डेक्स डिस्ट्रिब्युटर्स, भिजन इन्टरनेसनल, बीरा बरजी इन्टरनेसनल, सफा मिट शप, एस.के. फ्रुट सेन्टर र गणेश स्थान फ्रुट सेन्टर रहेका छन्। अन्य फर्महरूलाई कागजातसहित विभागमा उपस्थित हुन वा सामान्य निर्देशन दिइए तापनि 'जिरे खुर्सानी दरबार'लाई भने स्वास्थ्यसँग जोडिएको गम्भीर लापरबाहीका कारण सबैभन्दा बढी जरिवाना गरिएको छ।

विभागले चाडबाड नजिकिँदै गर्दा र बर्खायाममा फैलन सक्ने सरुवा रोगलाई मध्यनजर गर्दै खाद्य पदार्थ र रेष्टुरेन्टहरूको अनुगमनमा तीव्रता दिएको जनाएको छ। उपभोक्ताहरूलाई पनि कुनै पनि पसल वा रेष्टुरेन्टमा अस्वस्थकर गतिविधि देखिएमा तत्काल विभागमा खबर गर्न आग्रह गरिएको छ। यस कारबाहीले बजारमा जथाभाबी गर्ने व्यवसायीहरूलाई कडा चेतावनी दिएको विश्वास गरिएको छ।