औषधि उत्पादन क्षेत्रमा क्रियाशील निभिक्स फर्मास्युटिकल्स लिमिटेडले सर्वसाधारणका लागि साधारण शेयर निष्कासन गर्ने प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ। 

आईपीओ निष्कासनका लागि आवश्यक रेटिङ प्रक्रिया पूरा गर्दै कम्पनीले इन्फोमेरिक्स क्रेडिट रेटिङ नेपाल लिमिटेड बाट 'इशुर रेटिङ' प्राप्त गरेको हो। इन्फोमेरिक्स नेपालले निभिक्स फर्मास्युटिकल्सलाई 'IRN B+ (Is)' [Single B Plus (Issuer)] रेटिङ प्रदान गरेको छ। यो रेटिङले कम्पनीको वित्तीय दायित्व पूरा गर्ने क्षमतामा उच्च जोखिम रहेको संकेत गर्दछ। रेटिङ एजेन्सीका अनुसार यस्तो ग्रेड प्राप्त गर्ने संस्थाहरू समयमै ऋणको साँवा–ब्याज भुक्तानी गर्ने मामिलामा कमजोर मानिन्छन् र उनीहरू बाह्य झट्काहरूबाट छिटो प्रभावित हुन सक्छन्।

आईपीओ निष्कासन र पूँजी योजना

कम्पनीले आफ्नो व्यवसाय विस्तार र चालू पूँजीको आवश्यकता पूर्ति गर्नका लागि सर्वसाधारणमा शेयर जारी गर्ने योजना बनाएको हो। सन् २०१७ मा प्राइभेट लिमिटेडको रूपमा स्थापना भएको यो कम्पनी गत डिसेम्बर २०२४ मा पब्लिक लिमिटेडमा रूपान्तरण भइसकेको छ।

आईपीओ निष्कासनबाट प्राप्त हुने रकमले कम्पनीको हालको ऋण भार कम गर्न र उत्पादन क्षमता बढाउन मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। रेटिङ रिपोर्टमा भनिएको छ कि कम्पनीले समयमै आईपीओ प्रक्रिया सम्पन्न गरी त्यसबाट प्राप्त हुने रकमको प्रभावकारी उपयोग गर्न सकेमा यसको वित्तीय अवस्थामा सुधार आउन सक्छ।

वित्तीय अवस्था: चुनौती र अवसरहरू

निभिक्स फर्मास्युटिकल्सको वित्तीय अवस्थालाई हेर्दा यो अहिले 'नासेन्ट स्टेज' अर्थात् सुरुवातको चरणमा देखिएको छ। कम्पनीले सन् २०२४ को जुन महिनादेखि मात्र व्यावसायिक उत्पादन सुरु गरेको हो। आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा मात्र १ मिलियन रुपैयाँ आम्दानी गरेको यस कम्पनीले आव २०८१/८२ (पहिलो पूर्ण वर्ष) मा ८१ मिलियन रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ।

चालू आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो नौ महिनामा कम्पनीले ११३ मिलियन रुपैयाँ आम्दानी गर्दै व्यापारमा केही सुधारको संकेत देखाएको छ। यद्यपि, उच्च वित्तीय लागत (ब्याज खर्च) का कारण कम्पनीको खुद नाफा अझै ऋणात्मक (नोक्सानमा) रहेको छ। कम्पनीको क्षमता उपयोग पनि हाल करिब २४ प्रतिशत मात्र रहेको छ, जसलाई बढाउनु कम्पनीका लागि मुख्य चुनौती हो।

सबल पक्ष: अनुभवी नेतृत्व र बढ्दो उत्पादन

कमजोर वित्तीय सूचकका बाबजुद कम्पनीका केही सबल पक्षहरू पनि छन् जसले भविष्यमा सुधारको आशा जगाउँछन्। कम्पनीको नेतृत्व ६ सदस्यीय सञ्चालक समितिले गरिरहेको छ, जसको अध्यक्षता कालिदास पौडेलले गरेका छन्। उनीसँग वित्तीय क्षेत्रमा दुई दशक लामो अनुभव छ। यस्तै, प्रबन्ध निर्देशक इन्द्र बानियाँ र निर्देशक डा. सुजनचन्द्र सिग्देलसँग फर्मास्युटिकल्स क्षेत्रमा २० वर्षभन्दा बढीको विज्ञता छ।

कम्पनीले आफ्नो उत्पादनको दायरा लाई पनि तीव्र रूपमा विस्तार गरिरहेको छ। जुन २०२६ सम्ममा कम्पनीले १०९ वटा उत्पादनका लागि उत्पादन अनुमति  र ७८ वटाका लागि बजारीकरण अनुमति प्राप्त गरिसकेको छ। हाल ७२ वटा उत्पादनहरू नेपाली बजारमा ट्याब्लेट र क्याप्सुलको रूपमा उपलब्ध छन्।

जोखिमका पक्षहरू

फर्मास्युटिकल्स क्षेत्र आफैँमा धेरै कार्य पूँजी (Working Capital) आवश्यक पर्ने क्षेत्र हो। निभिक्सका लागि कच्चा पदार्थको आयातमा वैदेशिक निर्भरता एउटा ठूलो जोखिम हो। कच्चा पदार्थको मूल्यमा हुने वृद्धि र डलरको विनिमय दरमा आउने उतारचढावले कम्पनीको नाफालाई प्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ।

यस्तै, नेपालको औषधि बजारमा पहिलेदेखि नै स्थापित धेरै कम्पनीहरू बीचको तीव्र प्रतिस्पर्धाका कारण नयाँ कम्पनीलाई मूल्य निर्धारणमा समस्या हुने देखिन्छ। नियामक निकाय औषधि व्यवस्था विभाग (DDA) को कडा नीति-नियम र गुणस्तर कायम राख्नुपर्ने चुनौती पनि उत्तिकै छ।

लगानीकर्ताको दृष्टिकोण

साधारण शेयरमा लगानी गर्न चाहने लगानीकर्ताका लागि निभिक्सको आईपीओ 'उच्च जोखिम र उच्च प्रतिफल' को अवसर हुन सक्छ। कम्पनी अहिले नोक्सानमा रहे पनि यसको व्यापार विस्तारको गति र अनुभवी व्यवस्थापन टोलीले भविष्यमा सकारात्मक नतिजा दिन सक्ने सम्भावना छ। यद्यपि, 'B+' रेटिङले लगानीकर्तालाई सचेत रहन आग्रह गर्दछ।

तनहुँको व्यास-१० मा उत्पादन प्लान्ट र पोखरामा कर्पोरेट कार्यालय रहेको यस कम्पनीको भविष्य धेरै हदसम्म आईपीओपछिको वित्तीय व्यवस्थापन र बजार विस्तारमा निर्भर रहनेछ। कम्पनीले आफ्नो ऋण र नेटवर्थको अनुपात (Gearing Ratio) लाई १.०४ गुणामा झार्न सफल भएको छ, जुन विगतको तुलनामा सुधार हो। आगामी दिनमा कम्पनीले आफ्नो उत्पादन क्षमतालाई पूर्ण रूपमा उपयोग गर्दै नाफा कमाउन सकेमा मात्र लगानीकर्ताले उचित प्रतिफल पाउन सक्ने देखिन्छ।