मुलुकको राजनीतिक सरगर्मी उत्कर्षमा पुगिरहेका बेला यसको प्रत्यक्ष र सकारात्मक प्रभाव नेपालको एक मात्र शेयर बजार, नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा पनि देखिएको छ। ऐतिहासिक रूपमा निर्वाचनको समयमा बजारमा तरलता बढ्ने र लगानीकर्ताको मनोबल उच्च हुने अपेक्षा गरिए झैँ आज बजारले निकै उत्साहजनक गति समातेको छ।
मङ्गलवार बजार खुलेको प्रारम्भिक समयदेखि नै उकालो लाग्न सुरु गरेको नेप्से सूचक यो समाचार तयार पार्दासम्म (मध्यान्ह १२:१८ बजे) १.७० प्रतिशत अर्थात् ४५.६९ अंकले बढेर २,७१८.२४ विन्दुमा पुगेको छ। निर्वाचनको प्रक्रिया औपचारिक रूपमा सुरु भएसँगै लगानीकर्ताहरूमा आगामी दिनमा राजनीतिक स्थायित्व र आर्थिक गतिविधिमा तीव्रता आउने विश्वास पलाएको विश्लेषण गरिएको छ।
कारोबारको अवस्था
बजारमा आज कारोबार रकमले पनि नयाँ उचाइ लिने सङ्केत गरेको छ। कारोबार सुरु भएको केही घण्टाभित्रै ४ अर्ब ८७ करोड १९ लाख ४१ हजार ४२० रुपैयाँ बराबरको शेयर किनबेच भइसकेको छ। यस अवधिमा ३११ वटा कम्पनीका १ करोड ९० लाख ६२२ कित्ता शेयर ४४ हजार १९५ पटक कारोबार भएका छन्। ठुलो सङ्ख्यामा शेयर किनबेच हुनुले बजारमा क्रेताहरूको बाहुल्यता रहेको प्रस्ट पार्दछ।
बजारको आन्तरिक अवस्था हेर्दा आज २३६ कम्पनीका लगानीकर्ताले मुनाफा कमाएका छन् भने मात्र २० कम्पनीको शेयर मूल्यमा गिरावट आएको छ। ३ कम्पनीको मूल्य भने स्थिर रहेको देखिन्छ। यसले आजको बजारमा 'बुलिस' (Bullish) प्रवृत्ति हाबी भएको देखाउँछ।
सर्वाधिक कमाउने र कारोबार हुने कम्पनीहरू
आजको कारोबारमा गुडविल फाइनान्सका लगानीकर्ताहरू सबैभन्दा बढी लाभान्वित भएका छन्, जसको शेयर मूल्य ९.५९ प्रतिशतले बढेर ६१६ रुपैयाँ पुगेको छ। त्यस्तै, राप्ति हाइड्रोपावर ८.६१ प्रतिशत र श्रीनगर एग्रिकेट ७.६० प्रतिशतले बढेका छन्। अन्य बढी कमाउने कम्पनीहरूमा 'पियोर' र 'एसवाइ प्यानल' रहेका छन्।
कारोबार रकमका आधारमा आज 'जीभीएल' शीर्ष स्थानमा छ, जसको २४ करोड ९६ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार भएको छ। त्यसैगरी एनआरएन इन्फ्रास्ट्रक्चरको २० करोड ३३ लाख र मञ्जुश्री फाइनान्सको १६ करोड ९१ लाख रुपैयाँ बराबरको शेयर किनबेच भइसकेको छ।
निर्वाचन र बजारको सम्बन्ध
नेपालको सन्दर्भमा निर्वाचनको घोषणा र प्रक्रिया सुरु भएसँगै शेयर बजारमा सकारात्मक हलचल हुने पुरानो अनुभव छ। निर्वाचनका क्रममा बजारमा मुद्रा आपूर्ति बढ्ने र बैंकिङ प्रणालीमा तरलता सहज हुने अनुमानले लगानीकर्ताहरू हौसिने गर्छन्। आज मनोनयन दर्ताको दिन दलहरू र उम्मेदवारहरूमा देखिएको उत्साहले लगानीकर्ताहरूलाई पनि थप सक्रिय बनाएको देखिन्छ।
राजनीतिक दलहरूले आफ्नो चुनावी एजेन्डामा आर्थिक समृद्धि र विकासलाई प्राथमिकता दिने भएकाले पनि पूँजी बजारमा यसको प्रत्यक्ष असर परेको हो। यद्यपि, निर्वाचनको नतिजा र त्यसपछिको सरकार गठनको प्रक्रियाले बजारको दीर्घकालीन दिशा तय गर्ने विश्लेषकहरू बताउँछन्। हाललाई भने नेप्सेमा देखिएको यो 'हरियाली' ले लगानीकर्ताहरूलाई ठूलो राहत दिएको छ। यदि कारोबारको यो लय कायम रहेमा आजको अन्तिम कारोबार रकमले हालसम्मकै उच्च विन्दुहरूलाई पछ्याउन सक्ने सम्भावना देखिएको छ।