नेप्सेमा पछिल्लो समय देखिएको गिरावटले लगानीकर्ताको मनोविज्ञानमा ठूलो प्रभाव पारेको छ। बजार ओरालो लाग्दा सामान्यतया लगानीकर्ताले सुरक्षित हुन बिक्री रोज्ने प्रवृत्ति देखिन्छ । बजार ४२ अंकले घट्दा शीर्ष १० ब्रोकरकाे कारोबार विवरणले अझ स्पष्ट संकेत दिएको छ कि बजारमा बिक्री दबाब हावी भएको छ।

नासा सेक्युरिटिज र अनलाइन सेक्युरिटिजमा सबैभन्दा ठूलो बिक्री दबाब देखिएको छ। यी ब्रोकर्सले खरिदभन्दा सयौं करोड बढी बिक्री गरेका छन्, जसले बजारमा नकारात्मक मनोविज्ञानलाई बलियो बनाएको छ। जब ठूला ब्रोकरले बिक्रीलाई प्राथमिकता दिन्छन्, त्यसले साना लगानीकर्तामा पनि डर पैदा गर्छ र उनीहरू पनि सुरक्षित हुन बिक्रीतर्फ लाग्छन्। मंगलबार शीर्ष १० ब्रोकरमध्ये अनलाइन र नासा सेक्युरिटिजले साढे १८ करोड भन्दा बढीको शेयर बढी ‘सेल’ गरेका छन् । एक लगानीकर्ताका अनुसार बजारमा संसद पुनर्स्थापना हुने हल्ला एकाएक चल्दा यसले बजारमा सेलिङ प्रेसर बढाएको हो । गएको एक हप्तामा नेप्से परिसूचक नै झन्डै डेढ सय अंकले बढ्दा प्रोफिट बुक गर्ने लगानीकर्ता समेत बढ्दा त्यसले बजार घटाउन सघाएको उनले बताए ।

भिजन सेक्युरिटिज, सनी सेक्युरिटिज, त्रिशक्ति सेक्युरिटिज, दिपशिखा धितोपत्र कारोबार र क्यापिटल म्याक्समा पनि बिक्री हावी भएको छ। यी ब्रोकर्सले खरिदभन्दा बढी बिक्री गर्दा बजारमा थप दबाब सिर्जना भएको छ।

तर सबै ब्रोकर बिक्रीतर्फ मात्र झुकेका छैनन्। इम्पेरियल सेक्युरिटिज र डाइनामिक मनी म्यानेजर्सले खरिदलाई प्राथमिकता दिएका छन्। यी दुई ब्रोकरले बजारमा केही हदसम्म खरिद बढाए पनि बजारमा समग्र प्रभाव भने कमजोर देखियो किनभने जब शीर्षक १० मध्ये सात ब्रोकरले बिक्रीलाई प्राथमिकता दिन्छन् र दुई मात्र खरिदतर्फ लाग्छन्, त्यसले बजारमा सन्तुलन ल्याउन सक्दैन। आर्यतारा इन्भेष्टमेन्टले भने खरिद–बिक्री करिब बराबरी राखेको छ, जसले तटस्थ स्थिति देखाउँछ।
विश्लेषकहरूका अनुसार नेप्सेमा गिरावट हुँदा लगानीकर्ताले सुरक्षित हुन बिक्री रोज्ने गर्दछ । यसले बजारमा थप अस्थिरता ल्याएको छ। खरिद पक्ष कमजोर हुँदा बजार दोहोरो अंकले घट्यो । जब बजारमा बिक्री हावी हुन्छ, त्यसले मूल्यलाई तल धकेल्छ र लगानीकर्ताको विश्वास घटाउँछ। विश्वास घट्दा नयाँ लगानीकर्ताले प्रवेश गर्न हिच्किचाउँछन् र पुराना लगानीकर्ताले पनि आफ्नो पूँजी सुरक्षित गर्न बिक्री गर्छन्। यसरी बजारमा नकारात्मक चक्र सिर्जना हुन्छ।

यस अवस्थामा लगानीकर्ताले दीर्घकालीन सोच राख्नुपर्ने पुराना लगानीकर्ताहरु बताउँछन् । बजारमा गिरावट अस्थायी हुन्छ, तर जब बिक्री हावी हुन्छ, त्यसले छोटो अवधिमा ठूलो असर पार्छ। लगानीकर्ताले बजारको आधारभूत पक्ष, कम्पनीहरूको नाफा, अर्थतन्त्रको अवस्था र भविष्यको सम्भावना हेरेर निर्णय गर्नुपर्ने हुन्छ। तर मनोविज्ञान कमजोर हुँदा प्रायः लगानीकर्ताले आधारभूत पक्षभन्दा बढी बजारको तत्कालीन प्रवृत्तिलाई ध्यान दिन्छन्।

नेप्सेमा गिरावटसँगै शीर्ष ब्रोकर्सको गतिविधि बिक्रीतर्फ झुकेको छ भन्ने तथ्यले बजारमा जोखिमको संकेत बलियो बनाएको छ। केही ब्रोकरले खरिदलाई समर्थन गरे पनि समग्रमा बिक्री हावी भएकोले बजारमा सुधारको सम्भावना तत्काल देखिँदैन। यसले लगानीकर्तालाई सावधान रहनुपर्ने अवस्था देखाएको छ।