सुवास निरौला 

बजारका मुख्य संस्थागत लगानीकर्ताका रूपमा रहेका सामूहिक लगानी कोष (म्युचुअल फण्ड) हरूले बैंकमा रहेको आफ्नो नगद मौज्दात र मुद्दती निक्षेप धमाधम निकालेर दोस्रो बजारमा लगानी गर्न थालेका छन्। फण्डहरुले प्रकाशित गरेको पुस महिनाको विवरणमा  मौज्दात झिकेर शेयर बजारमा लगानी गरिरहेको देखिएको हो। 

हालै सार्वजनिक भएको पुस महिनाको वित्तीय विवरण अनुसार, म्युचुअल फण्डहरूले बैंकमा राख्ने नगद मौज्दात र मुद्दती निक्षेप दुवै घटाएर त्यसलाई शेयर बजार तर्फ मोडेका छन्। विवरण अनुसार, फण्डहरूको कुल बैंक मौज्दात ९.३७ प्रतिशतले घटेको छ। मङ्सिरमा १,१६१.६५८ करोड रुपैयाँ बैंकमा रहेकोमा पुसमा यो घटेर १,०५२.८१८ करोड रुपैयाँमा झरेको छ। त्यसै गरी, मुद्दती निक्षेपमा पनि ११.३२ प्रतिशतको गिरावट देखिएको छ। बैंकमा पैसा राखेर ब्याज खानुभन्दा शेयर बजारमा लगानी गरेर बढी प्रतिफल निकाल्ने रणनीतिमा फण्ड म्यानेजरहरू लागेको यसले प्रस्ट पार्छ।

यसरी बैंकबाट बाहिरिएको रकम सिधै शेयर बजारमा भित्रिएको तथ्याङ्कले देखाउँछ। म्युचुअल फण्डहरूले पुस महिनामा सूचीकृत शेयरमा आफ्नो लगानी ५.७१ प्रतिशतले बढाएका छन्। मङ्सिर मसान्तमा सूचीकृत शेयरमा ५,२७९.०५ करोड रुपैयाँ लगानी रहेकोमा पुस मसान्तसम्म यो रकम बढेर ५,५८०.३४९ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यसले बजारमा 'स्मार्ट मनी' को रूपमा चिनिने म्युचुअल फण्डहरूले आगामी दिनमा बजार बढ्ने अपेक्षाका साथ आक्रामक रूपमा शेयर खरिद गरिरहेको पुष्टि गर्दछ। सूचीकृत नभएका शेयरमा पनि फण्डहरूको लगानीमा ३३.७५ प्रतिशतको भारी वृद्धि देखिएको छ।

संस्थागत लगानीकर्ताको यो सक्रियताले म्युचुअल फण्डहरूको प्रतिइकाई खुद सम्पत्ति मूल्य (NAV) मा पनि उल्लेख्य सुधार ल्याएको छ। पुस महिनामा म्युचुअल फण्डहरूको औसत न्याभ मङ्सिरको १०.१३ रुपैयाँबाट बढेर १०.३६ रुपैयाँ पुगेको छ। यो एक महिनामै करिब ०.२३७५ रुपैयाँको औसत बढोत्तरी हो। तथ्याङ्क अनुसार, पुस महिनामा सबैभन्दा उच्च न्याभ प्रभु स्मार्ट फण्डको १२.२९ रुपैयाँ रहेको छ। त्यस्तै, प्रभु सेलेक्ट फण्डको १२.०३ रुपैयाँ र हिमालयन ८०-२० को न्याभ ११.९० रुपैयाँ कायम भएको छ। ५४ वटा फण्डहरूमध्ये अधिकांशको न्याभ १० रुपैयाँको आधारभूत मूल्यभन्दा माथि रहनुले म्युचुअल फण्डहरूको पोर्टफोलियो बलियो बन्दै गएको देखिन्छ।

व्यक्तिगत फण्डहरूको अवस्था हेर्दा एचएलआई लार्ज क्याप फण्ड र एनआईबीएल सहभागिता फण्ड  जस्ता फण्डहरूले पनि आफ्नो बैंक मौज्दात उल्लेख्य रूपमा घटाएर बजारमा लगानी विविधीकरण गरेका छन्। सूचीकृत शेयरमा लगानीका आधारमा एनएमबि सरल बचत फण्ड–ई र सिद्धार्थ सिस्टेमेटिक इन्भेस्टमेन्ट स्किम सबैभन्दा अगाडि देखिएका छन्।

समग्रमा, पुस महिनाको यो तथ्याङ्कले नेपाली पुँजी बजारका लागि सकारात्मक सन्देश दिएको छ। म्युचुअल फण्डहरूले बैंकबाट पैसा निकालेर बजारमा लगानी गर्नुले बजारमा तरलता प्रवाह बढ्ने र माग सिर्जना भई सूचकमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने देखिन्छ। फण्डहरूको न्याभमा आएको सुधारले सर्वसाधारण लगानीकर्ताहरूलाई पनि म्युचुअल फण्डका इकाईहरूमा लगानी गर्न आकर्षित गर्ने देखिन्छ। आगामी महिनाहरूमा बजारको प्रवृत्ति कस्तो रहन्छ भन्ने कुराले यी फण्डहरूको माघ महिनाको न्याभ र लगानी रणनीति निर्धारण गर्नेछ। तर, हालको तथ्याङ्कले म्युचुअल फण्डहरू पूर्ण रूपमा 'बुलिस' मोडमा रहेको र जोखिम मोलेरै भए पनि इक्विटी मार्केटमा आफ्नो उपस्थिति बढाउन केन्द्रित रहेको स्पष्ट पारेको छ।