नेपालका वाणिज्य बैंकहरूले सार्वजनिक गरेको दोस्रो त्रैमासिक वित्तीय प्रतिवेदनले खराब कर्जा बढ्दो क्रममा रहेको देखाएको छ। औसत एनपीएल गत वर्षको दोस्रो त्रैमासिकमा ४.४६ प्रतिशत रहेकोमा चालु वर्षमा ५.११ प्रतिशत पुगेको छ, जुन १४.६३ प्रतिशत वृद्धिलाई जनाउँछ। यसले बैंकिङ प्रणालीमा ऋण असुली अझै चुनौती थपिँदै गएको सन्देश दिएको छ।

विशेषगरी एनआइसी एसिया, हिमालयन, प्रभु, सिटिजन्स, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैैंकजस्ता ठूला बैंकहरूमा खराब कर्जा उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। यी बैंकहरूमा गत वर्षको तुलनामा ३५% देखि ६२% सम्म वृद्धि देखिएको छ। यसले ऋण असुलीमा समस्या गहिरिँदै गएको र बैंकहरूको जोखिम बढ्दै गएको बुझाउँछ।

विश्लेषकहरूका अनुसार खराब कर्जा बढ्नुका पछाडि अर्थतन्त्रमा सुस्त वृद्धि, उपभोगमुखी ऋण विस्तार, रेमिट्यान्समा उतारचढाव, ऋणीहरुको नगद प्रवाह समस्या तथा नीतिगत कमजोरी प्रमुख कारण हुन्। बैंकको ब्याजदर कम भए पनि व्यवसायिक आम्दानी घट्दा ऋण तिर्ने क्षमता कमजोर भएको छ। बैंकहरूले प्रतिस्पर्धामा व्यक्तिगत तथा उपभोक्ता कर्जा बढाए पनि असुली क्षमता पर्याप्त नभएकाले खराब कर्जा बढ्न पुगेको बैंकरहरु बताउँछन्।

नेपाल राष्ट्र बैंकले कर्जा वर्गीकरण र प्रावधान सम्बन्धी नियम कडाइ गर्ने संकेत दिएको छ। तर एनपीएल निरन्तर वृद्धि नियामक नीतिहरू अझ प्रभावकारी बनाउनुपर्ने दबाबको सूचक हो। यदि समयमै नियन्त्रण गर्न सकिएन भने बैंकहरूको पूँजी पर्याप्तता, तरलता र लगानी क्षमतामा प्रत्यक्ष असर पर्न सक्छ। यसले दीर्घकालीन रूपमा ऋण प्रवाह घटाउने र निजी क्षेत्रको विस्तारमा अवरोध पुर्याउने सम्भावना रहन्छ।

यसबीच, नेपाल एसबीआई, सिद्धार्थ, नबिल, माछापुच्छ्रे, कृषि विकास जस्ता बैंकहरूले भने खराब कर्जा घटाउन सफल भएका छन्। यसले देखाउँछ कि कडाइका साथ जोखिम व्यवस्थापन, ऋण पुनर्संरचना र निगरानी नीति अपनाएमा खराब कर्जा नियन्त्रण सम्भव छ।

चालु आवको प्रथम त्रैमासमा औसत ४.९१ प्रतिशत रहेको वाणिज्य बैंकहरुको खराब कर्जा दोस्रो त्रैमासमा पुग्दा औसत ५.११ प्रतिशत पुगेको छ । विशेषगरी राष्ट्र बैंकले लिएको बिग मर्जर नीतिका कारण नराम्रो बैंकसँग राम्रो बैंक मिसाउँदा पनि समस्या देखिएको विज्ञहरु बताउँछन् । तुलनात्मक रुपमा हिमालयन बैंक राम्रो बैंकको पहिचान बनाउन सफल भएको बैंक हो तर यसमा सिभिल बैंक मिसिएपछि भने बैंकको वित्तीय अवस्था खस्किँदै जान थालेको हो । यस्तै उदाहरण प्रभु बैंक र नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंकमा पनि छ । हिमालयन बैंकको खराब कर्जा वाणिज्य बैंकहरुमध्ये नै सबैभन्दा बढी ७.९६ प्रतिशत छ । खराब बैकहरुलाई आफूमा गाभेर रेकर्ड राखेको प्रभु बैंकले पछिल्लो समय सेन्चुरी बैंकको कारण समस्या रहेको देखिन्छ । प्रभु बैकले पछिल्लो पटक प्रकाशित गरेको वित्तीय विवरण अनुसार खराब कर्जा ७.९४ प्रतिशत छ जुन समग्र वाणिज्य बैंकमध्ये दोस्रो धेरै खराब कर्जा हो । वाणिज्य बैंकमध्ये सबैभन्दा कम खराब कर्जा भने एभरेष्ट बैंकको रहेको छ । बैंकको खराब कर्जा ०.६८ प्रतिशत मात्रै छ । खराब कर्जालाई १ प्रतिशत भन्दा कममा राख्न सफल एक मात्रै बैंक नै एभरेष्ट बैंक रहेको छ ।