लक्ष्मी बैंकको सनराइज बैंक (LSL) सँग २०८० असारमा मर्जरपछि बनेको लक्ष्मी सनराइज बैंकमा पनि उनले नै सीइओको रुपमा निरन्तरता पाए । उनले एग्रेसिभ विस्तार भन्दा पनि स्थायित्वलाई जोड दिएको देखिन्छ ।
१. संस्थागत स्वरूप र मर्जरको सफल अवतरण
२०७५ मा लक्ष्मी बैंक आफ्नै एकल अस्तित्वमा थियो। शाहको कार्यकालको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि लक्ष्मी बैंक र सनराइज बैंकबीचको मर्जर (२०८० असार) हो। दुई फरक कार्यसंस्कृति भएका बैंकहरूलाई एकीकृत गरेर ‘लक्ष्मी सनराइज बैंक’ को रूपमा सफलतापूर्वक सञ्चालन गर्नु उनको कार्यकालको प्रमुख कार्य हो।
२. डिजिटल बैंकिङमा आक्रामक विस्तार
शाहले बैंकको प्राविधिक रूपान्तरणमा विशेष जोड दिए। उनले मोबाइल बैंकिङलाई सजिलो बनाउने, अनलाइनबाटै खाता खोल्ने र कागजविहीन बैंकिङ सेवा दिने कामलाई प्राथमिकतामा राखे। बैंकलाई ‘डिजिटल फस्ट’ बनाउने उनको प्रयासले नै ‘ओरेन्ज माइन्डसेट’ को सुरुवात भयो। यसैकारण अहिले ग्राहकले भौतिक रूपमा शाखा नगई डिजिटल माध्यमबाटै खाता खोल्न र कर्जा लिन सक्छन्।
३. पुँजीगत आधार र बजार हिस्सा
२०७५ को तुलनामा अहिले बैंकको वित्तीय सन्तुलन निकै बलियो छ । २०७५ मा करिब ८ अर्बको हाराहारीमा रहेको चुक्ता पुँजी अहिले मर्जरपछि २३ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ भन्दा बढी पुगेको छ। यसले गर्दा बैंकले अहिले ठूला–ठूला आयोजना र उद्योगहरूमा सजिलै लगानी गर्न सक्ने भयो। शाखा संख्या १०० बाट बढेर २६० भन्दा बढी पुगेको छ, जसले बैंकको ग्रामीण र शहरी दुवै क्षेत्रमा पहुँच विस्तार गरेको छ। बैंकको निक्षेप र कर्जाको आकारमा ठूलो वृद्धि भएको छ। हाल बैंकको निक्षेप ४०३ अर्ब र कर्जा लगानी ३०२ अर्ब रुपैयाँ नाघेको छ।
४. कार्यसंस्कृति र दक्षता
शाहले बैंकमा इफिसेन्सी र गभर्नेन्समा निकै जोड दिए । मर्जरपछि कर्मचारी र शाखाको दोहोरोपनालाई हटाएर सञ्चालन खर्च घटाउने रणनीतिमा उनी अगाडि बढे भने ठूला कर्पोरेट ऋणमा मात्र केन्द्रित नभई साना तथा मझौला (एसएमई) र रिटेल बैंकिङमा पोर्टफोलियो विविधीकरण गरे ।
५. व्यावसायिक सूचकांकमा वृद्धि
२०७५ को तुलनामा बैंकको निक्षेप र कर्जा प्रवाहमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। मर्जरका कारण लक्ष्मी सनराइज बैंक अहिले चुक्ता पुँजी र व्यवसायको आधारमा नेपालका ‘टप ५’ वाणिज्य बैंकहरूको सूचीमा प्रतिस्पर्धा गर्ने स्थितिमा पुगेको छ।
खराव कर्जाको चुनौतीः पछिल्लो समय समग्र बैंकिङ क्षेत्रमा देखिएको आर्थिक मन्दीका कारण लक्ष्मी सनराइज बैंकको खराब कर्जामा पनि केही दबाब देखिएको छ। आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को रिपोर्ट अनुसार, बैंकले खराब कर्जा व्यवस्थापनका लागि प्रोभिजनिङमा ठूलो रकम छुट्याउनुपरेको छ।
सञ्चालन खर्च र सिनर्जीः दुई ठूला बैंकहरू गाभिँदा सुरुवाती चरणमा कर्मचारी र शाखा मिलानका कारण सञ्चालन खर्च बढे पनि दीर्घकालमा ‘इकोनोमी अफ स्केल’का कारण लागत घट्ने र कार्यक्षमता बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
शाहको नेतृत्वमा बैंकले ‘अर्गानिक’ (आन्तरिक वृद्धि) र ‘इनअर्गानिक’ (मर्जर) दुवै माध्यमबाट फड्को मार्यो। २०७५ को लक्ष्मी बैंक एउटा ‘स्मार्ट एन्ड लिन’ बैंक थियो भने अहिलेको लक्ष्मी सनराइज बैंक ‘लार्ज एन्ड रेजिलेन्ट’ बैंकको रुपमा परिणत भएको छ । उनले बैंकको ‘एग्रेसिभ’ विस्तार भन्दा पनि स्थायित्व र डिजिटलाइजेसन’मा बढी जोड दिएको देखिन्छ।
चालु आवको तेस्रो त्रैमासमा कस्तो छ बैंकको अवस्था
मर्जरपछि बैंकको पुँजी, निक्षेप र कर्जा लगानीको आधार निकै बलियो बनेको छ र यसले बैंकको मुख्य आम्दानी (ब्याज आम्दानी) मा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ। तर, खराब कर्जाको अनुपात ५ प्रतिशतभन्दा माथि जानु र वितरणयोग्य नाफा ऋणात्मक देखिएको छ।
खुद नाफा र सञ्चालन आम्दानीः
बैंकको खुद नाफा गत वर्षको तुलनामा २३.३६ प्रतिशतले बढेर २ अर्ब ३ करोड ८१ लाख ८४ हजार रुपैयाँ पुगेको छ (गत वर्ष यही अवधिमा १ अर्ब ६५ करोड २१ लाख ६३ हजार रुपैयाँ थियो)। व्यवसायको आकार बढेसँगै खुद ब्याज आम्दानी उल्लेख्य रूपमा सुधार भई ७ अर्ब ८७ करोड ६२ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। त्यस्तै, बैंकको सञ्चालन मुनाफा पनि गत वर्षको २ अर्ब ११ करोड ६३ लाखबाट ३९.४३ प्रतिशतले बढेर २ अर्ब ९५ करोड ९ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
खराब कर्जा र जोखिम व्यवस्थापनः
आम्दानी र नाफा बढे पनि बैंकको कर्जाको गुणस्तरमा चुनौती कायमै छ। यद्यपि, गत वर्षको चैत मसान्तमा ५.८६ प्रतिशत रहेको खराब कर्जा यस वर्ष केही घटेर ५.२९ प्रतिशतमा झरेको छ। खराब कर्जा ५ प्रतिशतको सीमाभन्दा माथि नै रहेकाले बैंकले सम्भावित जोखिम व्यवस्थापनका लागि ‘इम्पियरमेन्ट चार्ज’ बापत ३ अर्ब १ करोड २० लाख रुपैयाँ छुट्याउनुपरेको छ।
लाभांश क्षमता र प्रतिसेयर आम्दानीः
नाफामा वृद्धि भए पनि बैंकको वितरणयोग्य नाफामा भने संकुचन देखिएको छ। खराब कर्जा र अन्य नियामक व्यवस्थापनका लागि ठूलो रकम छुट्याउनुपरेका कारण बैंकको वितरणयोग्य नाफा ५१ करोड ६१ लाख रुपैयाँ मात्र रहेको छ, जसले गर्दा तत्काल उच्च लाभांश दिने क्षमतामा केही दबाब देखिन्छ। यद्यपि, प्रतिशेयर आम्दानीमा भने सुधार आएको छ। गत वर्ष ९ रुपैयाँ ५ पैसा रहेको प्रतिशेयर आम्दानी यस वर्ष बढेर ११ रुपैयाँ ४६ पैसा पुगेको छ।
