सुवास निरौला 

नेपाली शेयर बजारमा लामो समयको प्रतिक्षा र प्राविधिक अन्योल चिर्दै मार्जिन कारोबारले अब व्यापकता पाउने भएको छ। 

नेपाल धितोपत्र बोर्ड र नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से)ले नीतिगत बाटो खोलेको लामो समय भएपनि प्राविधिक कारणले सुस्त रहेको यो सेवा अब भने आक्रामक रूपमा विस्तार हुने निश्चित भएको हो। हालसम्म ५ वटा ब्रोकर कम्पनीले मार्जिन कारोबार सेवा सुरु गरिसकेका छन् भने आगामी साउन महिनादेखि कम्तिमा थप २५ वटा ब्रोकरले एकैपटक यो सेवा सञ्चालनमा ल्याउने अन्तिम तयारी गरेका छन्।

मार्जिन कारोबारको इतिहास हेर्दा नेपाली शेयर बजारमा सबैभन्दा पहिले नासा सेक्युरिटिज (ब्रोकर नम्बर ५८)ले यो सेवाको सुरुवात गरेको थियो। नासाले सेवा सुरु गरेको लामो समयसम्म अन्य ब्रोकरहरू प्राविधिक समस्याका कारण प्रणालीमा जोडिन सकेका थिएनन्। तर, पछिल्लो समय यो सूचीमा अन्य ४ ब्रोकर थपिएका छन्। गत असार १९ गतेदेखि इम्पेरियल सेक्युरिटिज (ब्रोकर नम्बर ४५) ले औपचारिक रूपमा मार्जिन कर्जा प्रवाह सुरु गरिसकेको छ। यसैगरी, सानी सेक्युरिटिज (ब्रोकर नम्बर ४२), एबीसी सेक्युरिटिज (ब्रोकर नम्बर १७) र अनलाइन सेक्युरिटिज (ब्रोकर नम्बर ४९) ले पनि सेवा सुरु गरिसकेका छन्। यद्यपि, यी तीन ब्रोकरहरू (४२, १७ र ४९) मा भने हालसम्म ऋण लिनका लागि लगानीकर्ताहरू नआएका कारण कर्जा नै भने प्रवाह भइसकेको अवस्था छैन। तर, उनीहरूको प्राविधिक प्रणाली पूर्ण रूपमा तयार भइसकेको छ र लगानीकर्ताले जुनसुकै समयमा माग गरेमा कर्जा दिन सक्ने अवस्थामा छन्।

साउनदेखि २५ ब्रोकर थपिने: के भन्छन् सरोकारवाला ?

स्टक ब्रोकर एसोसिएसन अफ नेपालका महासचिव भक्तिराम घिमिरेका अनुसार धेरैजसो ब्रोकरहरू साउन महिनादेखि यो सेवा सुरु गर्ने योजनामा रहेका छन्। "मलाई लाग्छ साउनमा कम्तिमा पनि थप २५ ब्रोकरले सेवा सुरु गर्ने छन्,"  घिमिरेले भने।  प्राविधिक तयारी र लगानीकर्ताको बढ्दो चासोलाई हेर्दा साउन महिना पूँजी बजारका लागि मार्जिन कारोबारको ठूलो प्रस्थानबिन्दु हुने देखिन्छ।

यसअघि नेप्सेको टीएमएस (TMS) निर्माता कम्पनी वाइको (YCO) ले मार्जिन सेवाका लागि आवश्यक प्राविधिक काम सम्पन्न नगरेका कारण ब्रोकर कम्पनीहरूले सेवा सुरु गर्न पाएका थिएनन्। तर, पछिल्लो समय सफ्टवेयर निर्माता कम्पनीले प्राविधिक काम सकेर ४ ब्रोकर कम्पनीमार्फत यसको सफल परीक्षण गरिसकेको छ। ब्रोकर नम्बर ४२, ४५, १७ र ४९ मा भएको यो परीक्षण सफल भएसँगै अन्य ब्रोकरहरूका लागि पनि बाटो खुलेको हो।

यसैगरी, डिजी हबको टीएमएस चलाइरहेका नयाँ र पुराना ब्रोकरहरूले पनि साउनदेखि सेवा सुरु गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। जसमा भिजन सेक्युरिटिज (ब्रोकर नम्बर ३४) ले आगामी साउन २ गतेदेखि नै सेवा सुरु गर्ने तयारी थालेको बताइएको छ।

हालसम्म कुल ३१ वटा ब्रोकर कम्पनीले मार्जिन कारोबारका लागि औपचारिक अनुमति पाइसकेका छन्। यसका साथै अन्य २४ वटा ब्रोकर कम्पनीहरूले आशय पत्र (LOI) पाइसकेका छन् र उनीहरू पनि प्रक्रिया पूरा गरेर चाँडै यो सेवामा जोडिने तयारीमा छन्। 

नेपाली पूँजी बजारमा मार्जिन कारोबारको सुरुवात र विस्तारले शेयर बजारलाई थप परिपक्व र आधुनिक बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। साउन महिनादेखि २५ भन्दा बढी ब्रोकरले एकैपटक सेवा सुरु गर्दा बजारमा नयाँ उत्साह आउने निश्चित छ। प्राविधिक समस्या समाधान भइसकेको र ब्रोकरहरू पनि तयार रहेको अवस्थामा अब लगानीकर्ताहरूले यसको सही सदुपयोग गरी आफ्नो लगानीलाई विविधीकरण गर्न सक्नेछन्। नेप्से र धितोपत्र बोर्डले पनि यो सेवाको प्रभावकारी अनुगमन गरी साना लगानीकर्ताको हित संरक्षणमा ध्यान दिनु जरुरी देखिन्छ। आगामी साउन नेपाली शेयर बजारका लागि साँच्चै नै मार्जिन कारोबारको 'स्वर्ण युग' को सुरुवात हुने संकेत देखिएको छ।