नेपाल धितोपत्र बोर्डको निर्देशन अनुसार आधारभूत शेयरधनीहरूले आफूले धारण गरेको शेयरको ५ प्रतिशत वा सोभन्दा बढी शेयर बिक्री गर्नुअघि सर्वसाधारण तथा नियमनकारी निकायलाई पूर्वजानकारी गराउनुपर्ने कानूनी व्यवस्था रहेको छ। सोही व्यवस्था अनुसार इमर्जिङ्ग नेपालका छ जना प्रमुख आधारभूत शेयरधनीहरूले झन्डै साढे आठ लाख कित्ता शेयर बिक्री गर्ने औपचारिक घोषणा गरिसकेका छन्, जसले बजारमा थप बिक्री चाप सिर्जना गरेको छ।
के हो आइएसआइएन विवाद र कसरी भयो समाधान?
इमर्जिङ्ग नेपाल लिमिटेडको संस्थापक समूहको शेयरको लक-इन अवधि २०८१ साल फागुन ३ गते नै समाप्त भइसकेको थियो। लक-इन अवधि सकिएपछि संस्थापक शेयर साधारण शेयर सरह कारोबार हुन पाउनुपर्ने कानूनी प्रावधान भए पनि सीडीएससी र नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) बीचको प्राविधिक तथा नीतिगत व्यवस्थापनका कारण संस्थापक शेयर र सर्वसाधारण शेयरका लागि छुट्टाछुट्टै आइएसआइएन कोड कायम रहँदै आएको थियो।
छुट्टाछुट्टै कोडका कारण संस्थापक शेयरधनीहरूले आफूसँग रहेको शेयर बजारमा सहजै बिक्री गर्न पाएका थिएनन्। पछि नेप्सेले कम्पनीको सम्पूर्ण शेयरका लागि एउटै स्टक सिम्बोल 'ENL' कायम गर्यो। त्यसैगरी, सीडीएससीले २०८३ साल भदौ १७ गतेको पत्रमार्फत संस्थापक र सर्वसाधारण शेयरको आइएसआइएनलाई एकीकृत गर्दै NPE393A00006 कायम गर्ने निर्णय गर्यो। यसरी आइएसआइएन एकीकृत भएर शेयरधनीहरूको डिम्याट खातामा शेयर आएपछि बिक्रीको बाटो खुलेको हो।
आधारभूत शेयरधनी र १५ दिने पूर्वसूचनाको नियम
धितोपत्र सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा ८४ को उपदफा (१) ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल धितोपत्र बोर्डले २०८३ साल भदौ ९ गते सम्पूर्ण सूचीकृत कम्पनीहरूलाई एउटा महत्त्वपूर्ण निर्देशन जारी गरेको थियो। उक्त निर्देशन अनुसार कुनै पनि सूचीकृत कम्पनीका आधारभूत शेयरधनीहरूले आफूसँग रहेको शेयरको ५ प्रतिशत वा सोभन्दा बढी शेयर बिक्री गर्न चाहेमा बिक्री गर्नुभन्दा कम्तीमा १५ दिन अगावै कम्पनीलाई लिखित रूपमा जानकारी गराउनुपर्छ।
यसरी प्राप्त भएको बिक्री मनसायको सूचनाको वैध अवधि तीन महिनाको रहनेछ। कम्पनीले यस्तो सूचना प्राप्त हुनासाथ नेप्सेमार्फत सार्वजनिक गरी सम्पूर्ण लगानीकर्तालाई जानकारी गराउनुपर्ने बाध्यकारी व्यवस्था छ। सोही नियम अनुसार इमर्जिङ्ग नेपालका ६ जना आधारभूत शेयरधनीहरूले २०८३ साल भदौ २२ गते आगामी तीन महिनाभित्र आफ्नो शेयर बिक्री गर्ने आशयसहितको निवेदन कम्पनीमा पेश गरेका हुन्।
इमर्जिङ्ग नेपालका ६ आधारभूत शेयरधनीको शेयर बिक्री विवरण
कम्पनी सचिव रमेश भण्डारीका अनुसार नेपाल स्टक एक्सचेन्ज, धितोपत्र बोर्ड, सीडीएससी र बिक्री प्रबन्धक एनआईसी क्यापिटललाई बुझाइएको आधिकारिक पत्रमा बिक्री गर्न लागिएको शेयरको पूर्ण विवरण खुलाइएको छ।
कम्पनीका आधारभूत शेयरधनी रिजेन्सी ट्रेडिङ्ग प्रा.लि.ले आफूसँग रहेको १ लाख ६७ हजार २ सय ३५ कित्ता शेयर बिक्री गर्ने जानकारी गराएको छ। त्यसैगरी व्यक्तिगत आधारभूत शेयरधनी विशाल अग्रवालले १ लाख कित्ता र जगदिश प्रसाद अग्रवालले ६९ हजार ४ सय ५० कित्ता शेयर बिक्री गर्ने मनसाय व्यक्त गरेका छन्।
अर्का शेयरधनी निकुञ्ज अग्रवालले १ लाख ६६ हजार ६ सय ८० कित्ता र अनुज अग्रवालले ९१ हजार ६ सय ७४ कित्ता शेयर बिक्री गर्ने भएका छन्। संस्थागत आधारभूत शेयरधनी युनाइटेड डिष्ट्रिब्युटर्स नेपाल लि.ले सबैभन्दा धेरै अर्थात् २ लाख ६२ हजार ५ सय कित्ता शेयर बिक्री गर्ने घोषणा गरेको छ। यी छ वटा आधारभूत शेयरधनीहरूको कुल शेयर जोड्दा ८ लाख ५७ हजार ५ सय ३९ कित्ता हुन आउँछ, जुन बजारमा आउँदा शेयर मूल्यमा अझै दबाब पर्न सक्ने देखिन्छ।
बजारमा उच्च आपूर्ति र मूल्यमा परेको चौतर्फी दबाब
लामो समयदेखि रोकिराखेको ठूलो परिमाणको संस्थापक शेयर एकैपटक बजारमा आपूर्ति हुन थालेपछि इमर्जिङ्ग नेपाल र कालिञ्चोक दर्शन दुवै कम्पनीको शेयर मूल्य नियन्त्रण बाहिर गएको हो। मागको तुलनामा आपूर्तिको मात्रा अत्यधिक भएपछि मूल्यमा लगातार गिरावट देखिएको छ।
यसअघि सर्वसाधारण शेयरको संख्या सीमित हुँदा बजारमा सो शेयरको मूल्य तुलनात्मक रूपमा उच्च स्तरमा कारोबार भइरहेको थियो। तर, एकाएक लाखौँ कित्ता शेयर बजारमा आउने निश्चित भएपछि र आधारभूत शेयरधनीहरू स्वयं नै बाहिरिन खोजेको सन्देश बजारमा गएपछि साना तथा आम लगानीकर्ताहरूमा समेत निराशा छाएको छ।
धितोपत्र बोर्डको नयाँ नियमले बजारमा हुनसक्ने भित्री कारोबार र एकाएक हुने ठूलो बिक्रीबाट साना लगानीकर्तालाई बचाउन पूर्वसूचना दिने व्यवस्था गरे पनि, एकैपटक ठूलो परिमाणमा शेयर बिक्रीमा आउने खबरले बजारको मनोविज्ञानलाई थप नकारात्मक बनाएको छ। आगामी दिनमा आधारभूत शेयरधनीहरूले कसरी र कुन मूल्यमा शेयर बिक्री गर्छन् भन्ने कुराले नै यी कम्पनीहरूको शेयर मूल्यको भावी दिशा तय गर्ने देखिन्छ।
