जेफ बेजोसको सफलताको कथा

May 25, 2022 06:17 PM Merolagani

एउटा सानो ठाउँमा मामूली स्रोतहरूबाट सुरु भएको कम्पनी चाँडै सबैभन्दा ठूलो अनलाइन सपिङ कम्पनी बन्न पुग्यो। यसको सुरुवात गर्ने स्वयम् जेफ बेजोसले पनि सोचेका थिएनन् कि एक दिन आफ्नो नाम विश्वका सबैभन्दा शक्तिशाली र धनी व्यक्तिहरूको सूचीमा समावेश हुनेछ, तर यो भयो। असम्भवबाट सम्भव बन्ने सपना जस्तै।

अहिले जेफ बेजोसले एमेजनको सीईओको पद छोडिसकेका छन्। एन्डी जेसी अब उनको स्थानमा छन्। यद्यपि जेफ बेजोसको सफलताको कथा धेरै पटक दोहोरिएको छ, तर सायद यो कथालाई फेरि एकपटक खोल्ने र जेफको यात्रा सफलताको यो चरणमा पुग्यो भनेर आज हामी हेर्दैछौँ। यो कथा सुन्दै गर्दा सफलताको चमकसँगै केही अन्धकारको पनि उल्लेख गर्नुपर्छ किनभने हरेक सफलताको कथाको पछाडि असफलता र कठिनाइहरूको लामो शृङ्खला हुन्छ, जससँग सफलताले अक्सर न्याय गर्दैन। सफलताको कथाले जीतलाई मात्र बुझाउँछ, हार होइन।

जब १६ वर्षकी केटीले जेफलाई जन्म दिइन्

जेफ बेजोसको जन्म १३ जनवरी, १९६४ मा अल्बुकर्क, न्यू मेक्सिकोमा भएको थियो। त्यतिबेला उनकी आमा ज्याकलिन जोगर्सन मात्र १६ वर्षकी थिइन् र जुनियर हाई स्कूलमा पढ्दै थिइन्। गर्भावस्था र बच्चा जन्माएको कारण उनलाई विद्यालयबाट निकालिएको थियो। प्रिन्सिपलले अब यो विद्यालयमा पढाइ पूरा गर्न नसक्ने बताएका थिए। जेफको आमाबाबुको सम्बन्ध पनि यस्तो गम्भीर जिम्मेवारी र सानै उमेरमा आएका कठिनाइहरूले प्रभावित भएको थियो, र ज्याकलिन जेफको जन्म भएको एक वर्ष पछि जेफका बुबा थियोडोर जोगर्सनसँग अलग भइन्। थियोडोर एक धेरै कठोर र गैरजिम्मेवार पति र बुबा थिए। १९ वर्षको उमेरमा बाबु बनेपछि उनले धेरै रक्सी पिउने र ज्याकलिनलाई गाली गर्न थाले।

आमाको सम्बन्ध विच्छेद र दोस्रो विवाह

यी सबै सहन नसकेपछि ज्याकलिनले सम्बन्धविच्छेद गर्ने निर्णय गरिन्। तर, सम्बन्धविच्छेदपछि पनि ज्याकलिनको जीवन सहज थिएन। यति सानो उमेरमा काखमा एउटा सानो बच्चा थियो, सँगै कुनै डिग्री थिएन र करियरको कुनै ठोस आधार थिएन। टाउकोमा परेको जिम्मेवारी पूरा गर्ने तयारी थिएन। तर ज्याकलिनले हार मानिनन्। एक वर्षको बच्चालाई काखमा लिएर कलेजमा भर्ना भइन् र आफ्नो पढाइ पूरा गर्न कडा मेहनत गर्न थालिन्। ज्याकलिनका प्रोफेसरले उदारतापूर्वक उनलाई आफ्नो बच्चालाई कलेजमा ल्याउन अनुमति दिए। ज्याकलिनले बच्चालाई साथमा लिएर जान्थिन्। अक्सर जब उनी कक्षामा जान्थिन्, सानो जेफ आफ्नी आमाको काखमा सुत्ने गर्थे। कक्षामा धेरै पटक आँखा खोले पनि आमाको काखमा चुपचाप नरोई, कोलाहल नगरी बस्थे।

३ वर्षको केटा र झुला

जेफ बेजोसको जीवनीमा ब्राड स्टोनले लेखेका छन् कि ३ वर्षको उमेरमा जेफले आफूलाई यति ठूलो मान्न थाले कि उनले बालबालिकाको झुलामा सुत्न अस्वीकार गरे।

यस समयमा ज्याकलिन घरखर्च चलाउन पार्टटाइम काम पनि गर्थिन्। ज्याकलिनले कलेज पढ्दा माइक बेजोसलाई भेटेकी थिइन्। जेफ चार वर्षको हुँदा, ज्याकलिनले माइकसँग विवाह गरिन्। माइकले ज्याकलिनको छोरालाई अपनाए र उनको नाम राखे। जेफ जोगर्सन अब जेफ बेजोस बने र उनले जीवनभर आफ्नो नामसँगै त्यही पहिचान राखेका छन्।

थियोडोर र जेफ बेजोस

जेफको आफ्नो जैविक पिता थिओडोरसँग कुनै सम्पर्क वा सम्बन्ध थिएन। २०१३ मा, जब ब्राड स्टोन जेफ बेजोसको जीवनी लेखिरहेका थिए, उनले थियोडोर जोगर्सनलाई सम्पर्क गरे। यो समयमा थियो जब ब्राड स्टोनले थाहा पाए कि थियोडोरले आफ्नो छोरासँग कुनै सम्बन्ध वा कुराकानी गरेको थिएन। ४० वर्षदेखि यी दुईबीच भेटघाट वा कुराकानी भएको छैन। थिओडोर यस पुस्तकको लागि एक अन्तर्वार्ता दिन राजी भए र कुराकानीमा उनले यो पनि भने कि उनी धेरै खराब र गैरजिम्मेवार बुबा थिए। उनले ज्याकलिन र जेफ दुवैलाई जीवनको सबैभन्दा कठिन चरणमा एक्लै छोडेका थिए र कहिल्यै फर्केर आएनन् र उनीहरूको अवस्था बारे सोधपुछ गरेनन्। तर, ज्याकलिनले माइकजस्तो श्रीमान् र जेफले बुबा पाएकोमा उनी अहिले राहत र खुसी महसुस गर्छन्।

ब्राड स्टोनको अन्तर्वार्ता पछि, थियोडोरले आफ्नो छोरालाई सम्पर्क गरे, र त्यसपछि उनीहरूको सम्बन्धमा सञ्चार र स्नेहको लागि थोरै ठाउँ थियो। आजको समयमा उनीहरुबीच त्यस्तो दुरी र तिक्तता छैन। तिनीहरू कहिलेकाहीं भेट्छन्, तर जेफको नाम उनको सौतेनी बुबा, माइकको नामसँग जोडिएको छ।

कम्प्युटर विज्ञान डिग्री र लगानी फर्म रोजगार

जेफ बेजोसले १९८६ मा प्रिन्सटन विश्वविद्यालयबाट स्नातक गरे। यो डिग्री कम्प्युटर विज्ञान र इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ्मा थियो। सबैजस्तै जेफले पनि आफ्नो करियर जागिरबाट सुरु गरे। उनीसँग कम्प्युटर विज्ञान र इन्जिनियरिङमा डिग्री पक्कै थियो, तर उनले वाल स्ट्रीटको लगानी फर्ममा जागिर पाए। जेफको व्यापारिक दिमाग थियो। उसलाई थाहा थियो कि कसरी बेच्ने र नाफा कमाउने?

जब उनी हाई स्कूलमा थिए, उनले आफ्नो पहिलो व्यवसाय आफ्नो आमाबुवाको घरको खाली पुरानो ग्यारेजमा सुरु गरे। नाम – ‘द ड्रीम इन्स्टिच्युट’। गर्मी बिदाको समयमा, जेफले आफू जस्तै विद्यार्थीहरूको लागि समर क्याम्प चलाए र ६०० डलर कमाए। यो अचम्मको थियो। निस्सन्देह, जेफसँग यति धेरै प्रतिभा थियो कि आफ्नै स्कूल र कक्षाका विद्यार्थीहरूलाई नयाँ कुरा सिकाउने बहानामा, उसले समर क्याम्पस चलाउन सके र उनीहरूबाट शुल्क लिएर पैसा कमाउन सफल भए। जेफका आमाबाबु पनि उच्च विद्यालयको बच्चामा यति धेरै बुद्धि कहाँबाट आयो भन्ने सोचेर छक्क परे।

जेफले आफ्नो भविष्य देख्न थालेका थिए। उनलाई थाहा थियो कि सुरुवात जहाँबाट होस् गर्ने आफ्नै व्यवसाय हो।

१९९३ को वर्ष र एक ठूलो निर्णय

आफ्नो अध्ययन पूरा गरेपछि, जब जेफले वाल स्ट्रीटको लगानी फर्म डीई श एण्ड कम्पनीमा काम गरे, उनी सफलताको सिँढी चढे र ७ वर्ष भित्र यसको उपाध्यक्ष बने। जेफको त्यो कम्पनीमा भविष्य उज्यालो थियो, तर जेफलाई त्यो गर्नु नै थिएन। उसलाई जीवनभर अरू कसैको काम गर्न बनाइएको थिएन। १९९३ मा, उनले आफ्नो जागिर छोडे र आफ्नै व्यवसाय सुरु गर्ने निर्णय गरे। यो एमेजनको शुरुवात थियो।

एमेजनको सुरुवात

एमेजन घरको त्यही सानो ग्यारेजमा सुरु भयो जहाँ जेफले हाई स्कूलमा आफ्नो पहिलो समर क्याम्प स्थापना गरेका थिए। छोराको प्रतिभामा अब आमाबुबालाई पनि कुनै शंका थिएन। बुबा माइक जेफलाई ३ लाख डलर ऋण दिन सहमत भए। जेफले अनलाइन बुकस्टोर खोल्ने योजना बनाएका थिए। एमेजन नाम दिइएको छ। एमेजन सब–सहारा अफ्रिकाको एउटा नदीको नाम हो। यो खोला बगेर सबै देशमा जाने सोच थियो। यो नदी अमेरिकादेखि युरोप र एसियासम्म फैलिएको छ। कति साथी, चिनजान, शुभचिन्तकहरुको सहयोगमा एमेजनको परीक्षण गरिरह्यो र अन्ततः त्यो दिन आयो।
असम्भव सपना साकार हुनु

५ जुलाई १९९४ का दिन एमेजनको सुरुवात भएको थियो। वेबसाइट सञ्चालनमा आएसँगै अनलाइन पुस्तक खरिद गर्नेको भीड लागेको थियो। एक महिना भित्र, एमेजनको व्यापार ४० देशहरूमा फैलियो। तीन महिना नबित्दै प्रत्येक हप्ता, २५ हजार डलरको पुस्तकहरू बिक्री हुन थाल्यो। यो यति ठूलो सफलता थियो कि जेफ बेजोस आफैंले कहिल्यै कल्पना गरेका थिएनन्। विश्वको इतिहासमा अहिलेसम्म कुनै पनि स्टार्टअपले आफ्नो खातामा यति छोटो समयमा यति ठूलो सफलता दर्ता गरेको थिएन। तीन वर्ष भित्र, यो स्टार्टअप सार्वजनिक कम्पनीमा परिणत भयो र यति मात्र होइन, यो ई–कमर्सको संसारको बेजोड राजा हुनबाट केही कदम मात्र टाढा थियो।

विश्वास हरेक महान कार्यको आधार हो

अनलाइन किताब बेचेर सुरु भएको एमेजनको यात्रा पाँच वर्षभित्रै सपना साकार भएको जस्तो थियो, जुन स्वयम् जेफ बेजोसले पनि देखेका थिएनन्। त्यसपछिको उनको जीवनको कथा सबैलाई थाहा छ। उनी समय–समयमा आवश्यक र अनावश्यक कारणले पनि चर्चामा रहन्छन्। कहिले हेलिकप्टर दुर्घटनामा साँघुरो भाग्ने कारणले त कहिले संसारकै महँगो सम्बन्ध विच्छेदको कारण । कहिले हेलिकप्टर दुर्घटनाका कारणले त कहिले सबैभन्दा महंगो डिभोर्सका कारणले, जसलाई मिडियाले उनको जीवनसँग जोडिएको सबैभन्दा ठूलो समाचारको रुपमा प्रस्तुत गर्दछ।

वास्तवमा समाचार त्यो यात्रा र त्यो यात्राको प्रत्येक पाइला हो, जसलाई कथाको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण बिन्दुको रूपमा सिकाइएको थिएन। जब केही थिएन, तब जे गर्ने इच्छा र सपना थियो, जुन विश्वास थियो, त्यही विश्वासको कुरा गर्नुपर्छ। बुबाको मेहनतले कमाएको ३ लाख डलर जुन विश्वासमा मागेका थिए र जसको भरमा ३ लाख डलर दिइएको थियो, त्यो विश्वासको कुरा हुनुपर्छ।

comments powered by Disqus

माथिल्लो तामाकोशीका शेयरधनीले तत्कालै हकप्रद भर्न पाउने नै भएकै हुन त ? यसो भन्छन्, माथिल्लो तामाकोशी आयोजनाका प्रमुख

Jul 03, 2022 03:11 PM

हकप्रद शेयर जारी गर्ने भयो भन्ने हल्ला बाहिर आएपछि आज माथिल्लो तामाकोशीको शेयरमा संक्रिट लाग्न पुग्यो । माथिल्लो तामाकोशीको शेयर मूल्य १० प्रतिशतले बढेर ४८५ रुपैयाँमा कारोबार हुन पुग्यो । कारोबार रकम पनि करिव ४७ करोड रुपैयाँको हुन पुगेको छ ।