पिटर होस्किन्स(बिबिसी)

इरानसँगको अमेरिका–इजरायल युद्धको आर्थिक प्रभावलाई न्यूनीकरण गर्ने प्रयास स्वरूप, अमेरिकाले हाल समुद्रमा रहेका जहाजहरूमा लोड गरिएका प्रतिबन्धित रुसी तेल र पेट्रोलियम पदार्थ खरिद गर्न अन्य देशहरूलाई अनुमति दिएको छ।

अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले युद्धको समयमा "विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा स्थिरता कायम गर्न" यो एक अस्थायी उपाय भएको बताएका छन्। यो अनुमति अप्रिल ११ सम्म लागू हुनेछ। बेसेन्टले भने, "यो सीमित दायरामा तयार पारिएको छोटो अवधिको उपाय हो, जुन पहिले नै ट्रान्जिटमा (बाटोमा) रहेको तेलमा मात्र लागू हुन्छ र यसले रुसी सरकारलाई खासै ठुलो आर्थिक लाभ पुर्‍याउने छैन।"

बिहीबार तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुगेको छ। खाडीमा थप तीन वटा कार्गो जहाजमाथि आक्रमण भएपछि र इरानका नयाँ सर्वोच्च नेताले जलडमरू (स्ट्रेट) लाई अवरुद्ध गरिरहने चेतावनी दिएपछि शेयर बजारमा गिरावट आएको छ। विश्वको कुल तेल आपूर्तिको करिब पाँचौँ भाग (२० प्रतिशत) तेल सामान्यतया यही साँघुरो जलमार्ग हुँदै ओसारपसार हुने गर्छ।

शुक्रवार बिहान एसियाली बजारमा तेलको मूल्य सामान्यतया स्थिर रह्यो। ब्रेन्ट क्रुड आलय (कच्चा तेल) को मूल्य ०.२ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल १००.२९ डलर (७५.०९ पाउन्ड) कायम भएको छ। त्यसै गरी, अमेरिकी बजारमा कारोबार हुने तेल ०.३ प्रतिशतले घटेर ९५.४१ डलरमा झरेको छ। यस हप्ता ऊर्जाको मूल्यमा भएको अचाक्ली वृद्धिका कारण अधिकारीहरूले यस समस्याको समाधानका लागि आवश्यक कदम चाल्न सुरु गरेका छन्। बुधवार, अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (आईईए) ले रेकर्ड ४० करोड ब्यारेल तेल बजारमा पठाउने (रिलिज गर्ने) बताएको छ।

खाडी राष्ट्रहरूबाट तेल खरिद गर्ने प्रमुख एसियाली सरकारहरूले हालैका दिनमा विभिन्न उपायहरू घोषणा गरेका छन्। उदाहरणका लागि, फिलिपिन्सले आफ्नो आवश्यकताको लगभग ९५ प्रतिशत कच्चा तेल मध्यपूर्वबाट आयात गर्छ। इन्धन बचत गर्न त्यहाँका राष्ट्रपतिले सरकारी कर्मचारीहरूलाई हप्तामा चार दिन मात्र काम गर्ने नियम लागू गर्न निर्देशन दिएका छन्।

यसैबिच, जापान, दक्षिण कोरिया र थाइल्यान्डले पेट्रोलको मूल्यमा अधिकतम सीमा तोक्ने घोषणा गरेका छन्। बेसेन्टले भने, "तेलको मूल्यमा देखिएको यो वृद्धि छोटो अवधिको र अस्थायी अवरोध मात्र हो, जसले अन्ततः हाम्रो राष्ट्र र अर्थतन्त्रलाई दीर्घकालीन रूपमा ठुलो फाइदा पुर्‍याउनेछ।" यसअघि उनले अमेरिकी सरकारले "सैन्य रूपमा सम्भव भएसम्म" उक्त जलडमरूबाट आवतजावत गर्ने जहाजहरूलाई सुरक्षा प्रदान गर्न सुरु गर्ने बताएका थिए। उनले 'स्काई न्युज' सँग कुरा गर्दै भने, "सैन्य स्कर्टिङ (सुरक्षा) को सम्भावित आवश्यकता हाम्रो योजनामा ​​सधैँ समावेश थियो।" आगामी दिनमा त्यो सुरु हुन सक्छ कि सक्दैन भन्ने प्रश्नको जवाफमा बेसेन्टले भने, "सुरक्षित मार्ग सुनिश्चित गर्न हामी सकेसम्म चाँडो यो काम गर्नेछौँ।" खाडी क्षेत्रमा जहाज र ऊर्जा पूर्वाधारमाथिको आक्रमण र महत्त्वपूर्ण 'स्ट्रेट अफ हर्मुज' जलमार्ग बन्द हुँदा विश्वव्यापी ऊर्जा बजार तरङ्गित भएको छ।