क्यालिफोर्नियाको ओकल्याण्डस्थित एक निर्णायक मण्डल (ज्युरी) ले सोमबार मस्कले मुद्दा दायर गर्न धेरै ढिलाइ गरेको (हदम्याद नाघेको) ठहर गर्दै उनको दाबी खारेज गरिदिएको हो।
करिब ९० मिनेटको छलफलपछि निर्णायक मण्डलले मस्कको मुद्दा 'सीमाको कानुन' (Statute of Limitations) का कारण अघि बढ्न नसक्ने निष्कर्ष निकालेको थियो। न्यायाधीश यभोन गोन्जालेज रोजर्सले ज्युरीको उक्त फैसलासँग सहमति जनाउँदै मस्कको मुद्दालाई तुरुन्तै खारेज गरिदिएकी छिन्।
न्यायाधीश रोजर्सले भनिन्, "ज्युरीको निष्कर्षलाई समर्थन गर्न अदालतसँग पर्याप्त प्रमाणहरू छन्, त्यसैले म यसलाई खारेज गर्ने निर्णयमा पुगेकी हुँ।"
मुद्दाको पृष्ठभूमि
ओपनएआईका सह-संस्थापक रहेका मस्कले कम्पनीको सुरुवाती वर्षहरूमा ३ करोड ८० लाख डलर सहयोग गरेका थिए। उनले फेब्रुअरी २०२४ मा सीईओ साम अल्टम्यान र अध्यक्ष ग्रेग ब्रोकम्यान विरुद्ध मुद्दा दायर गर्दै उनीहरूले "परोपकारी संस्थाको रूपमा स्थापित कम्पनीलाई निजी नाफाका लागि प्रयोग गरेको" र आफूलाई अन्यायपूर्ण रूपमा बाहिर राखेको आरोप लगाएका थिए।
यस महिनाको सुरुमा अदालतमा गवाही दिँदै मस्कले भनेका थिए, "म मूर्ख रहेछु। मैले उनीहरूलाई एउटा स्टार्टअप सुरु गर्न बिना कुनै सर्त कोष उपलब्ध गराएँ।"
ओपनएआईको तर्क र जित
यो फैसला ओपनएआई, अल्टम्यान र ब्रोकम्यानका लागि ठूलो राहत र जित सावित भएको छ। ओपनएआईका वकिलहरूले कम्पनीको मूल उद्देश्य परिवर्तन नभएको र यो अझै पनि गैर-नाफामुखी बोर्डद्वारा नै सञ्चालित रहेको तर्क गरेका थिए। उनीहरूले मस्कले आफ्नो प्रतिस्पर्धी कम्पनी 'xAI' स्थापना नगरेसम्म यो मुद्दा दायर गर्न पर्खिएको भन्दै उनको नियतमाथि प्रश्न उठाएका थिए।
ओपनएआईका वकिल विलियम साविटले फैसलापछि भने, "ज्युरीको निष्कर्षले यो मुद्दा प्रतिस्पर्धीलाई कमजोर बनाउने एउटा 'पाखण्डी प्रयास' मात्र थियो भन्ने पुष्टि गरेको छ।"
अदालती बहसका क्रममा भएका खुलासा
मुद्दाको सुनुवाइका क्रममा धेरै उच्च-प्रोफाइल व्यक्तिहरूले गवाही दिएका थिए। जसमा ओपनएआईका सह-संस्थापक इल्या सुत्स्केभर र मस्कका चार सन्तानकी आमा एवं पूर्व बोर्ड सदस्य शिवोन जिलिस समावेश थिए। जिलिसको बयानले उनी र मस्कबीचको सम्बन्ध पहिले सार्वजनिक भएभन्दा धेरै लामो समयदेखि रहेको खुलासा गरेको थियो।
साथै, प्रमाणका रूपमा पेश गरिएका इमेल र सन्देशहरूले ओपनएआई स्थापनाका क्रममा गुगलसँगको प्रतिस्पर्धा र कोष संकलनका लागि विचार गरिएका विभिन्न विकल्पहरू (जसमा क्रिप्टोकरेन्सी पनि समावेश थियो) को बारेमा जानकारी बाहिर ल्याएको थियो।
मस्कको प्रतिक्रिया र आगामी कदम
मुद्दा हारेपछि एलन मस्कले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल 'एक्स' (X) मार्फत न्यायाधीश रोजर्सको कडा आलोचना गरेका छन्। उनले रोजर्सलाई "भयानक कार्यकर्ता न्यायाधीश" को संज्ञा दिँदै यो फैसलाले परोपकारी संस्थाहरूलाई लुट्नेहरूलाई प्रश्रय दिएको आरोप लगाएका छन्।
मस्कका प्रमुख वकिल मार्क टोबेरोफले ज्युरीको निर्णयलाई "हास्यास्पद" भन्दै यसका विरुद्ध पुनरावेदन (Appeal) गर्ने घोषणा गरेका छन्।
यस मुद्दामा माइक्रोसफ्टलाई पनि प्रतिवादी बनाइएको थियो। माइक्रोसफ्टका प्रवक्ताले अदालतको निर्णयको स्वागत गर्दै मस्कका दाबीहरू असामयिक रहेको बताएका छन्। मस्कले २०१८ मा ओपनएआई छोडेका थिए र २०२३ मा आफ्नो नयाँ एआई कम्पनी 'xAI' सुरु गरेका थिए।
