१. पूँजी बजार (शेयर बजार) को बिषयमा गरिएका घोषणाहरू:
-
पूँजीगत लाभकर अन्तिम हुने: शेयर बजारका लगानीकर्ताहरूको लामो समयदेखिको मागलाई सम्बोधन गर्दै सूचीकृत कम्पनीको धितोपत्र बिक्री गर्दा लाग्ने पूँजीगत लाभकरलाई नै 'अन्तिम' (Final Tax) हुने व्यवस्था गरिएको छ। यसले कर सम्बन्धी अन्योल हटाएको छ।
-
नियामक निकायको पुनर्संरचना: नेपाल धितोपत्र बोर्ड (SEBON), नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (NEPSE) र सिडिएस एण्ड क्लियरिङ (CDSC) को कार्यप्रणालीमा व्यापक सुधार र पुनर्संरचना गरिने भएको छ। नेप्सेको पुनर्संरचना गरी थप व्यावसायिक बनाइनेछ।
-
गैर-आवासीय नेपाली (NRN) लाई प्रवेश: एनआरएनहरूलाई धितोपत्रको दोस्रो बजारमा सहभागी गराउन विदेशी लगानी स्वीकृति, नाफा फिर्ता र पूँजीगत लाभकर सम्बन्धी कानुनी व्यवस्थामा परिमार्जन गरिनेछ।
-
फिनटेक मार्केट प्लेस: नेपाल राष्ट्र बैंकको सुपरिवेक्षणमा 'फिनटेक मार्केट प्लेस' स्थापना गरिनेछ।
२. निष्कासन गरिने बण्डहरू (Bonds):
अन्तर्राष्ट्रिय र आन्तरिक बजारबाट पूँजी संकलन गर्न सरकारले तीन प्रकारका विशेष बण्डहरू जारी गर्ने घोषणा गरेको छ:
-
अफसोर बण्ड (Offshore Bond): अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा नेपाली मुद्राकै (NPR) स्वरूपमा अफसोर बण्ड जारी गरिनेछ।
-
स्वच्छ ऊर्जा बण्ड (Green Energy Bond): जलविद्युत् र अन्य नवीकरणीय ऊर्जाका लागि यो बण्ड जारी गरिनेछ।
-
डायस्पोरा बण्ड (Diaspora Bond): विदेशमा रहेका नेपालीहरूको बचतलाई देशको विकासमा जोड्न डायस्पोरा बण्ड ल्याइनेछ।
३. राष्ट्रिय बाणिज्य बैंक र विशाल बजार कम्पनीबारे:
-
राष्ट्रिय बाणिज्य बैंक: यो बैंकमा नेपाल सरकारले 'पूँजी वृद्धि' (Capital Increase) गर्ने प्रस्ताव गरेको छ। बैंकको वित्तीय आधार बलियो बनाउन सरकारले थप लगानी गर्नेछ।
-
विशाल बजार कम्पनी: विशाल बजार कम्पनी लिमिटेड र राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीको सेयर 'सर्वसाधारणमा निष्कासन' (IPO/Public Issue) गरिनेछ। यसअघि सीमित घेरामा रहेको यसको स्वामित्व अब आम नागरिकको पहुँचमा पुग्नेछ।
-
नेपाल टेलिकम: नेपाल टेलिकममा रहेको सरकारी सेयरमध्ये ६६ प्रतिशत सरकारसँग राखी बाँकी सेयर पुस मसान्तभित्रै जनस्तरमा बिक्री (Divestment) गरिनेछ र प्राप्त रकम 'टेक हब' बनाउन खर्च गरिनेछ।
