यो रकम नेपाली रुपैयाँमा करिब १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँभन्दा बढी हुन्छ। हुआङको यो सहयोग प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमार्फत बाढी तथा विपद् प्रभावित क्षेत्रको राहत, पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माणका लागि उपयोग गरिने जनाइएको छ।
अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले सामाजिक सञ्जालमार्फत हुआङप्रति आभार व्यक्त गर्दै यो सहयोगको जानकारी दिएका हुन्। उनले भनेका छन्, “१ करोड डलरको सहयोग। हार्दिक आभार श्री जेन्सन हवाङ, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, एनभिडिया। यस अभूतपूर्व सहयोगसँगै प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा रु. १० अर्बभन्दा बढी रकम संकलन भएको छ।”
निजी क्षेत्रबाट आएको ठूलो सहयोग
हुआङको १ करोड डलरको योगदान हालसम्म नेपालमा आएको राहत सहयोगमध्ये अत्यन्त ठूलो रकमका रूपमा देखिएको छ।
विशेषगरी एउटा विश्वव्यापी प्रविधि कम्पनीका प्रमुखबाट नेपालजस्तो विपद्को चपेटामा परेको मुलुकका लागि यति ठूलो रकम आउनुलाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। यो सहयोगले तत्कालीन राहत मात्र नभई प्रभावित क्षेत्रमा पुनर्स्थापना तथा दीर्घकालीन पुनर्निर्माणका लागि समेत स्रोत जुटाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। हालैको विनाशकारी बाढीले विशेषगरी भोटेकोशी जलाधार क्षेत्र, रसुवा, नुवाकोट लगायतका क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। सडक, पुल, घर तथा जलविद्युत् आयोजनालगायतका पूर्वाधारमा समेत ठूलो क्षति भएको छ। पुनर्निर्माणको आवश्यकता निकै ठूलो रहेको सरकारले बताउँदै आएको छ।
राहत कोषमा बढ्दो सहयोग
विपद्पछि सरकारले राहत तथा उद्धारका लागि प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा सहयोग गर्न सार्वजनिक आह्वान गरेको थियो।
त्यसपछि नेपालभित्रका निजी क्षेत्र, संघसंस्था तथा व्यक्तिहरूबाट ठूलो परिमाणमा रकम जम्मा हुन थालेको थियो। सरकारका अनुसार केही समयमै कोषमा अर्बौं रुपैयाँ जम्मा भएको थियो। अगस्त २८ सम्म मात्रै विभिन्न वाणिज्य बैंकमा रहेको कोषको खातामा रु. १ अर्ब ९१ करोड ८० लाखभन्दा बढी रकम जम्मा भएको विवरण सार्वजनिक गरिएको थियो। त्यसपछि स्वदेशी तथा विदेशी सहयोग थपिँदै गएपछि कोषमा जम्मा भएको रकम १० अर्ब रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको अर्थमन्त्री वाग्लेले जानकारी दिएका छन्। सरकारले प्राप्त सहयोगलाई विपद् प्रभावित क्षेत्रको तत्कालीन उद्धार तथा राहतसँगै विस्थापित नागरिकको पुनर्स्थापना र क्षतिग्रस्त पूर्वाधारको पुनर्निर्माणमा परिचालन गर्ने जनाएको छ।
को हुन् जेन्सन हुआङ?
जेन्सन हुआङ विश्व प्रविधि उद्योगका प्रभावशाली व्यक्तिमध्ये एक हुन्। उनी NVIDIA का सह-संस्थापक, अध्यक्ष तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन्। एनभिडिया सुरुमा कम्प्युटर ग्राफिक्स र गेमिङका लागि प्रयोग हुने चिप निर्माणका कारण चर्चित भए पनि पछिल्लो समय Artificial Intelligence (AI) को तीव्र विकाससँगै कम्पनीको विश्वव्यापी प्रभाव अत्यन्त बढेको छ। आजका अत्याधुनिक AI प्रणाली सञ्चालनका लागि आवश्यक उच्च क्षमताका चिप तथा GPU प्रविधिमा NVIDIA अग्रणी कम्पनीका रूपमा स्थापित छ। त्यसैले हुआङको नेपालप्रतिको यो सहयोगलाई केवल आर्थिक सहयोगका रूपमा मात्र नभई विश्व प्रविधि समुदायबाट आएको मानवीय ऐक्यबद्धताको संकेतका रूपमा समेत हेरिएको छ।
नेपालको पुनर्निर्माणका लागि ठूलो चुनौती
विपद्ले पुर्याएको क्षति तत्कालीन राहत वितरणभन्दा धेरै ठूलो भएकाले नेपालसामु अब पुनर्निर्माणका लागि ठूलो वित्तीय स्रोत जुटाउने चुनौती छ। अर्थमन्त्री वाग्लेले यसअघि बाढीबाट भएको क्षतिको पुनर्निर्माणका लागि नेपाललाई ४ देखि ५ अर्ब अमेरिकी डलरसम्म आवश्यक पर्न सक्ने बताएका थिए। यस्तो अवस्थामा हुआङबाट प्राप्त १ करोड डलरको सहयोगले समग्र पुनर्निर्माण खर्चको तुलनामा ठूलो हिस्सा नओगटे पनि तत्काल राहत र पुनर्स्थापनामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउन सक्छ। सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा भनेको प्राप्त सहयोग पारदर्शी, आवश्यकताका आधारमा र प्रभावकारी रूपमा प्रभावित नागरिकसम्म पुग्नु हो। बाढीबाट घरबार गुमाएका परिवार, विस्थापित नागरिक, क्षतिग्रस्त सडक तथा पुल, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था र जलविद्युत् लगायतका पूर्वाधारको पुनर्निर्माणमा यस्ता सहयोगको सही परिचालन आवश्यक हुनेछ। विदेशी सहयोगतर्फ पनि बढ्दो चासो नेपालमा आएको विपद्पछि विभिन्न देश, अन्तर्राष्ट्रिय संस्था, प्रवासी नेपाली समुदाय र व्यक्तिगत दाताहरूबाट सहयोग तथा प्राविधिक सहायता आउने क्रम जारी छ। नेपालले तत्काल राहतसँगै अब पुनर्निर्माण र विपद् जोखिम न्यूनीकरणलाई पनि प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने अवस्था देखिएको छ। विशेषगरी हिमाली क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तन, हिमताल तथा हिमनदीसँग सम्बन्धित जोखिम बढ्दै गएको अवस्थामा आगामी दिनमा पूर्वसूचना प्रणाली, सुरक्षित पूर्वाधार र विपद् पूर्वतयारीमा ठूलो लगानी आवश्यक देखिन्छ। जेन्सन हुआङको १ करोड डलर सहयोगले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश भने दिएको छ—नेपालको विपद् अब केवल नेपालको मात्र विषय रहेन; विश्व समुदायको ध्यान पनि नेपालतर्फ केन्द्रित भएको छ। अब चुनौती भनेको सहयोग जुटाउनु मात्र होइन, जुटेको रकमलाई पीडितको जीवनमा वास्तविक परिवर्तन ल्याउने गरी खर्च गर्नु हो।
