धितोपत्र दोस्रो बजारमा सूचीकृत ६ कम्पनीका संस्थापक तथा म्युचुअल फन्डतर्फका सेयरको लकिङ अवधि आगामी एक महिनाभित्र समाप्त हुने भएको छ। असोज २४ गतेदेखि कात्तिक १४ गतेसम्म विभिन्न कम्पनीका कुल लाखौं कित्ता सेयर लकिङमुक्त हुन लागेका हुन्।

लकिङ अवधि समाप्त भएपछि सम्बन्धित कम्पनीका संस्थापक तथा म्युचुअल फन्डको स्वामित्वमा रहेका सेयर प्रचलित नियम तथा लागू सर्तको अधीनमा रही दोस्रो बजारमा कारोबार गर्न योग्य हुनेछन्। यसले बजारमा बिक्रीयोग्य सेयरको आपूर्ति बढाउन सक्ने भएकाले लगानीकर्ताले यी कम्पनीका सेयरमा विशेष चासो राख्ने गरेका छन्।

उपलब्ध विवरणअनुसार सबैभन्दा धेरै सेयर सोनापुर मिनरल्स एन्ड आयल लिमिटेडको लकिङमुक्त हुँदैछ। कम्पनीका १ करोड ८४ लाख ६९ हजार ५०० कित्ता संस्थापक सेयरको लकिङ अवधि असोज २४ गते समाप्त हुँदैछ।

त्यस्तै, माथिल्लो मैलुङ खोला जलविद्युत लिमिटेडका ५४ लाख ९० हजार ५०० कित्ता संस्थापक सेयरको लकिङ अवधि कात्तिक २ गते सकिनेछ। चिरख्वा हाइड्रोपावर लिमिटेडका ३० लाख २० हजार ५०० कित्ता संस्थापक सेयरको लकिङ अवधि कात्तिक १४ गते समाप्त हुनेछ।

यसैगरी, सोपान फर्मास्युटिकल्स लिमिटेडका २ लाख १४ हजार ५०० कित्ता म्युचुअल फन्डतर्फका सेयर कात्तिक १२ गतेदेखि लकिङमुक्त हुनेछन्। कालिञ्चोक हाइड्रोपावर लिमिटेडका ४९ हजार २५० कित्ता म्युचुअल फन्डका सेयरको लकिङ अवधि कात्तिक ६ गते तथा अप्पोलो हाइड्रोपावर लिमिटेडका ४७ हजार कित्ता म्युचुअल फन्डका सेयरको लकिङ अवधि कात्तिक ११ गते समाप्त हुनेछ।

यसरी आगामी एक महिनाभित्र यी ६ कम्पनीका कुल २ करोड ७२ लाख ९१ हजार २५० कित्ता सेयर लकिङमुक्त हुने विवरणले देखाउँछ। तीमध्ये अधिकांश संस्थापक सेयर रहेका छन् भने केही कम्पनीका म्युचुअल फन्डतर्फका सेयर छन्।

बजारमा कस्तो प्रभाव पर्न सक्छ?

लकिङ अवधि समाप्त हुनुको अर्थ सबै सेयर तत्काल दोस्रो बजारमा बिक्री हुने भन्ने होइन। तर, सेयर बिक्री गर्न पाउने अवस्था बनेपछि सम्बन्धित सेयरधनीले बिक्री गर्ने निर्णय लिएमा बजारमा आपूर्ति बढ्न सक्छ। विशेषगरी संस्थापक सेयरको ठूलो परिमाण लकिङमुक्त हुँदा त्यसको सम्भावित बिक्री, कम्पनीको वित्तीय अवस्था, सेयरको बजार मूल्य र लगानीकर्ताको मनोविज्ञानले मूल्यमा प्रभाव पार्न सक्छ।

यद्यपि, लकिङ अवधि समाप्त हुँदैमा सेयरको मूल्य अनिवार्य रूपमा घट्छ भन्ने हुँदैन। वास्तविक प्रभाव कति सेयर बिक्रीका लागि उपलब्ध हुन्छन्, सेयरधनीको बिक्री गर्ने इच्छा कस्तो छ र बजारमा माग कति छ भन्ने कुरामा निर्भर रहन्छ। त्यसैले लगानीकर्ताले लकिङ अवधि समाप्त हुने मिति र कित्ता मात्र नभई सम्बन्धित कम्पनीको वित्तीय अवस्था, कारोबारको मात्रा तथा बजारको समग्र प्रवृत्तिलाई समेत ध्यान दिनु उपयुक्त हुन्छ।