बुधबारको शेयर बजारमा सुरुवाती समयदेखि नै देखिएको उत्साहजनक खरिद चाप कारोबार समयको अन्तिम आधा घण्टामा भने एकाएक तीव्र बिक्री चापमा बदलियो। 

दिनभरजसो हरियाली देखिएको बजारमा अन्तिम समयमा नेपाल प्रहरीको महानिरीक्षक (आईजीपी) परिवर्तन भएको राजनीतिक तथा प्रशासनिक घटनाक्रमको समाचार बाहिरिएसँगै लगानीकर्ताहरूमा संशय र खैलाबैला मच्चिँदा बजारले उच्च विन्दुबाट तीव्र 'यु-टर्न' लियो।

कारोबार अवधिभर २,६८६.०६ अंकसम्म उक्लिएको नेप्से परिसूचक कारोबार बन्द हुने बेलामा भने अघिल्लो दिनको तुलनामा जम्मा १.४० अंक (०.०५ प्रतिशत) को सामान्य बढोत्तरीसहित २,६६५.५३ विन्दुमा थामिएको छ। अन्तिम समयमा तीव्र बिक्री चाप आए तापनि कारोबार रकममा भने उत्साहजनक सुधार देखिएको छ। बुधबार कुल २ करोड १२ लाख २३ हजार ४१४ कित्ता शेयर किनबेच हुँदा ७ अर्ब ४३ करोड ९३ लाख ६६ हजार रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ।

इन्ट्रा-डे उतारचढाव : २६८६ बाट सिधै २६६० सम्मको तीव्र गिरावट

बुधबार बजार २,६६८.४० अंकबाट खुलेको थियो। बिहानी सत्रदेखि नै सरकारले पुनर्बीमा कम्पनीको हकप्रद स्वीकृत गरेको सकारात्मक प्रभाव र बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रको कारोबारका कारण बजारमा लगातार सुधार देखिएको थियो। दिउँसो साढे १२ बजेदेखि बजार उकालो लाग्दै दिउँसो २:१५ देखि २:३० बजेको आसपास नेप्से परिसूचक दिनकै उच्च विन्दु २,६८६.०६ सम्म पुग्यो।

तर, दिउँसो २:३० बजेपछि सरकारले नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक (आईजीपी) दानबहादुर कार्कीलाई जिम्मेवारीमुक्त गरी एआईजी डा. मनोज केसीलाई नयाँ आईजीपी नियुक्त गरेको खबर सार्वजनिक भयो। यो प्रशासनिक फेरबदल र त्यसले सिर्जना गर्न सक्ने राजनीतिक तरङ्गको असर तुरुन्तै शेयर बजारमा देखियो।

खबर बाहिरिएलगत्तै छोटो अवधिका कारोबारी (ट्रेडर्स) हरूले तीव्र गतिमा नाफा सुरक्षित (प्रोफिट बुकिङ) गर्न र शेयर बिक्री गर्न थाले। फलस्वरूप, २:४५ देखि ३:०० बजेको बीचमा नेप्से परिसूचक करिब २५ अंकभन्दा बढीले ओरालो झर्दै दिनको न्यूनतम विन्दु २,६६०.६४ सम्म खस्यो। अन्तिम मिनेटहरूमा भएको सामान्य खरिददारीले बजार १.४० अंकको झिनो बढोत्तरीसहित हरियो बन्द हुन सफल भयो।

घटेका कम्पनीको बाहुल्यता

परिसूचक सामान्य अंकले बढेर बन्द भए पनि बजारको समग्र आन्तरिक स्वास्थ्य (Market Breadth) भने कमजोर देखियो। दिनभर कारोबारमा आएका कम्पनीहरूमध्ये १७१ वटा कम्पनीको शेयर मूल्य ओरालो लागेको छ भने जम्मा ९८ वटा कम्पनीको मूल्य मात्र बढेको छ। ९ वटा कम्पनीको मूल्य भने स्थिर रह्यो। यसले बजार परिसूचकलाई केही ठूला कम्पनीले धाने पनि अधिकांश कम्पनीहरूमा बिक्री चाप नै हाबी भएको देखाउँछ।

कारोबारमा नेपाल पुनर्बीमा कम्पनी (NRIC) ले मन्त्रिपरिषद्बारा हकप्रद स्वीकृत भएको बलियो समाचारका कारण सकारात्मक सर्किट हान्दै १५ प्रतिशत (१२०.२० रुपैयाँ) बढेर ९२१.७० रुपैयाँमा अन्तिम कारोबार गर्‍यो। सोही समूहको हिमालयन रि-इन्स्योरेन्स (HRL) को मूल्य पनि ११.४८ प्रतिशतले बढेर ५३४ रुपैयाँ पुग्यो।

उता कारोबार रकमका आधारमा साहस ऊर्जा (SGHC) शीर्ष स्थानमा रह्यो, जसको ८५ करोड ८४ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार भयो। यस्तै, घोराही सिमेन्ट (GCIL) को ५१ करोड २४ लाख रुपैयाँको शेयर किनबेच भयो।

सामाजिक सञ्जालमा आक्रोश र लगानीकर्ताको मनोविज्ञान

अन्तिम समयमा बजारले अनपेक्षित रूपमा ओरालो यात्रा तय गरेपछि सामाजिक सञ्जालमा लगानीकर्ताहरूले खुलेरै आक्रोश र प्रतिक्रिया जनाएका छन्। 'शेयरबजार ज्ञान - अल टाइम हाई' जस्ता लोकप्रिय फेसबुक समूहहरूमा लगानीकर्ताहरूले "आईजीपी चेन्ज, नेप्से डाउन (IGP CHANGE NEPSE DOWN)" भन्दै देशको प्रशासनिक अस्थिरताले शेयर बजारलाई प्रभावित पारेको टिप्पणी गरेका छन्।

नेपाली पूँजी बजारमा राजनीतिक वा प्रशासनिक क्षेत्रमा हुने अप्रत्याशित निर्णयहरूले तत्कालै मनोविज्ञानमा धक्का दिने गरेको इतिहास छ। विशेषगरी सुरक्षा निकायको नेतृत्व परिवर्तन वा सरकारका मन्त्री हेरफेरका हल्लाहरू चल्दा अल्पकालीन लगानीकर्ताहरू तत्काल 'प्याक-अप' गर्ने मुडमा देखिने प्रवृत्ति बुधबारको बजारमा पनि छर्लङ्ग रूपमा दोहोरियो।

विश्लेषकहरूको निष्कर्ष

दिनभरको उच्च विन्दुबाट बजार अन्तिम समयमा ओर्लिए तापनि ७ अर्ब ४३ करोडभन्दा माथिको बलियो कारोबार रकम आउनुलाई बजारको सकारात्मक तरलताका रूपमा विश्लेषण गरिएको छ। २,६६० को विन्दुमा टेवा पाएर बजार सम्हालिएकाले राजनीतिक हल्ला र नेतृत्व परिवर्तनको अल्पकालीन प्रभाव बिस्तारै सामान्य बन्दै जाने र बजारले पुन: आफ्नै फन्डामेन्टल तथा प्राविधिक लय समात्ने जानकारहरू बताउँछन्।