जीवन बीमा कम्पनीबाट १ खर्ब ३ अर्ब बढी कर्जा प्रवाह, बीमितलाई दिएको ऋणबाटै उठाए १० अर्ब ३८ करोड ब्याज

Nov 18, 2026 05:34 PM Merolagani



कुल लगानी तथा कर्जाबाट ५९ अर्ब १४ करोड आम्दानी; नेपाल लाइफ, एलआईसी र नेसनल लाइफको मात्रै ६५ प्रतिशत हिस्सा

नेपालमा सञ्चालनमा रहेका १४ वटा जीवन बीमा कम्पनीले बीमालेख धितो तथा विभिन्न शीर्षकमा १ खर्ब ३ अर्ब ३८ करोड ५३ लाख रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका छन् ।

बीमितले आफ्नै बीमालेख धितो राखेर लिएको कर्जाबाट मात्रै कम्पनीहरूले १० अर्ब ३८ करोड ६४ लाख रुपैयाँ ब्याज आम्दानी गरेका छन् ।

समीक्षा अवधिसम्म जीवन बीमा कम्पनीहरूले कुल लगानी तथा कर्जाबाट ५९ अर्ब १४ करोड २५ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेका छन् । यसमध्ये बीमितलाई प्रवाह गरिएको कर्जाबाट प्राप्त ब्याज आम्दानीको हिस्सा करिब १७.५६ प्रतिशत रहेको छ ।

कुल सम्पत्तिको करिब १० प्रतिशत कर्जामा

१४ वटै जीवन बीमा कम्पनीको एकल वित्तीय विवरणअनुसार कुल सम्पत्ति १० खर्ब ७४ अर्ब ७६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । यसमध्ये कम्पनीहरूले विभिन्न क्षेत्रमा ८ खर्ब ८७ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ लगानी गरेका छन् ।

कम्पनीहरूको कुल सम्पत्तिको ९.६२ प्रतिशत हिस्सा कर्जा प्रवाहमा रहेको छ । यसले जीवन बीमा कम्पनीहरूका लागि बीमालेख धितोमा दिइने कर्जा पनि आम्दानीको एउटा महत्त्वपूर्ण माध्यम बनेको देखाउँछ ।

तीन ठूला कम्पनीको कर्जामा ६५ प्रतिशत हिस्सा

कर्जा प्रवाहमा पुराना तथा ठूला जीवन बीमा कम्पनीहरूको वर्चस्व देखिएको छ । कुल १ खर्ब ३ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ कर्जामध्ये नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स, लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पोरेसन (एलआईसी नेपाल) र नेसनल लाइफ इन्स्योरेन्सले मात्रै ६७ अर्ब २१ करोड २९ लाख रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका छन् । यो कुल कर्जाको ६५.०१ प्रतिशत हो ।

कर्जा प्रवाहमा नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स सबैभन्दा अगाडि छ । कम्पनीले ३४ अर्ब ६७ करोड ६४ लाख रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ । यो कुल जीवन बीमा क्षेत्रको कर्जाको ३३.५४ प्रतिशत हो । अर्थात्, जीवन बीमा कम्पनीहरूले प्रवाह गरेको प्रत्येक तीन रुपैयाँ कर्जामध्ये करिब एक रुपैयाँ नेपाल लाइफबाट प्रवाह भएको छ ।

दोस्रो स्थानमा रहेको एलआईसी नेपालले २० अर्ब १५ करोड ५३ लाख रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ । यो कुल कर्जाको १९.५० प्रतिशत हो ।

 

त्यस्तै, तेस्रो स्थानमा रहेको नेसनल लाइफले १२ अर्ब ३८ करोड १२ लाख रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ। कुल कर्जामा कम्पनीको हिस्सा ११.९८ प्रतिशत रहेको छ ।

अन्य कम्पनीमध्ये हिमालयन लाइफले ८ अर्ब ६० करोड ८३ लाख, राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीले ७ अर्ब ५३ करोड ७९ लाख, सूर्यज्योति लाइफले ५ अर्ब ३४ करोड ५९ लाख र एसियन लाइफले ५ अर्ब २७ करोड ३४ लाख रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका छन् ।

तुलनात्मक रूपमा नयाँ जीवन बीमा कम्पनीहरूको कर्जा प्रवाह भने कम देखिएको छ । रिलायबल नेपाल लाइफले ७१ करोड ११ लाख र सन नेपाल लाइफले ८० करोड ८३ लाख रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका छन् । यी दुई कम्पनीको कर्जा प्रवाह सबैभन्दा कम देखिएको छ ।

कम्पनीअनुसार कर्जा प्रवाहको अवस्था

कम्पनीहरूको वित्तीय विवरणमा उल्लेखित तथ्यांकअनुसार कर्जा प्रवाहको अवस्था यस्तो छ ।

(रकम लाख रुपैयाँमा)

क्र.सं.

कम्पनी

कर्जा प्रवाह

कुल कर्जामा हिस्सा

१

नेपाल लाइफ

३,४६,७६३.९५

३३.५४%

२

एलआईसी नेपाल

२,०१,५५२.८८

१९.५०%

३

नेसनल लाइफ

१,२३,८११.८८

११.९८%

४

हिमालयन लाइफ

८६,०८३.३०

८.३३%

५

राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनी

७५,३७८.५६

७.२९%

६

सूर्यज्योति लाइफ

५३,४५९.३४

५.१७%

७

एसियन लाइफ

५२,७३३.८७

५.१०%

८

सानिमा रिलायन्स लाइफ

१९,८३३.१८

१.९२%

९

मेटलाइफ अलिको

१७,६२८.११

१.७१%

१०

प्रभु महालक्ष्मी लाइफ

१५,७६५.३३

१.५२%

११

आईएमई लाइफ

१३,०६५.१४

१.२६%

१२

सिटिजन लाइफ

१२,५८३.२९

१.२२%

१३

सन नेपाल लाइफ

८,०८३.३१

०.७८%

१४

रिलायबल नेपाल लाइफ

७,१११.१७

०.६९%

जम्मा

१४ जीवन बीमा कम्पनी

१०,३३,८५३.३०

१००%

स्रोत : जीवन बीमा कम्पनीहरूको त्रैमासिक वित्तीय विवरण 

किन आकर्षक बन्दैछ बीमालेख कर्जा ?

जीवन बीमालेख खरिद गरेपछि निश्चित अवधि पूरा भएको अवस्थामा बीमितले आफ्नो बीमालेखको समर्पण मूल्य (Surrender Value) का आधारमा बीमा कम्पनीबाटै कर्जा लिन पाउने व्यवस्था छ ।

बीमितलाई आकस्मिक आर्थिक आवश्यकता पर्दा बैंक तथा अन्य वित्तीय संस्थामा धितो राख्ने प्रक्रिया पूरा गर्नुभन्दा आफ्नै बीमालेखका आधारमा कर्जा लिन सहज हुने भएकाले यस्तो कर्जाप्रति आकर्षण बढ्ने गरेको छ । बीमालेखको प्रकृति, समर्पण मूल्य र कम्पनीको नियमअनुसार कर्जाको सीमा निर्धारण हुने गर्छ ।

अर्कोतर्फ, बीमा कम्पनीहरूका लागि पनि यस्तो कर्जा तुलनात्मक रूपमा सुरक्षित लगानीको माध्यम मानिन्छ । कर्जा भुक्तानी नभएमा कम्पनीले बीमालेखको समर्पण मूल्य वा दाबी भुक्तानीबाट प्रचलित व्यवस्था र सर्तअनुसार साँवा तथा ब्याज असुल गर्न सक्छन् ।

यसले कम्पनीहरूको कर्जा असुली जोखिम तुलनात्मक रूपमा कम गर्ने र ब्याज आम्दानीको नियमित स्रोत उपलब्ध गराउने गर्छ । त्यसैले बीमितलाई वित्तीय आवश्यकता पूरा गर्ने सुविधा दिनुका साथै बीमा कम्पनीहरूको आम्दानी बढाउन पनि बीमालेख कर्जाले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको देखिन्छ ।




सुनचाँदीको मूल्यमा भारी गिरावट

Nov 18, 2026 10:46 AM

नेपाली बजारमा मंसिर २ गते, बुधबार पनि सुन र चाँदी दुवैको मूल्यमा भारी गिरावट आएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज एकैदिन सुनको मूल्य प्रतितोला ६ हजार ३०० रुपैयाँले घटेको हो।