ह्यु लीस्क(सिएनबिसि)

सोमबार बजारमा देखिएको तीव्र बिक्रीको चापपछि मंगलबार तेलको मूल्य तीन महिनायताकै न्यून स्तरमा झरेको छ। 

ब्रेन्ट कच्चा तेल (Brent Crude)

मंगलबार बिहान ४:०० बजेसम्म अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुडको फ्युचर्स मूल्य १.२५ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ८२.१३ अमेरिकी डलर कायम भएको थियो। त्यस्तै, जुलाई डेलिभरीका लागि WTI को फ्युचर्स मूल्य प्रतिब्यारेल ८० डलरभन्दा तल झरेर १.४१ प्रतिशतको गिरावटसँगै ७९.६७ डलर कायम भएको छ। राति सामान्य बढेको तेलको मूल्य त्यसपछि पुनः ओरालो लागेको थियो। अघिल्लो कारोबार सत्रमा यो मूल्य गत मार्च ४ पछिकै न्यून स्तरमा झरेको थियो।

बजारमा देखिएको यो उतारचढावले अमेरिका र इरानबीच तय भएको शान्ति ढाँचा (Peace Framework) का पूर्ण सर्तहरूका विषयमा रहेको अनिश्चिततालाई दर्साउँछ। फ्रान्सको इभियन-लेस-बेन्समा मंगलबारदेखि सुरु हुने जी–सेभेन (G7) राष्ट्रका नेताहरूको बैठकमा युद्ध समाधानको विषयले नै प्राथमिकता पाउनेछ। यो समझदारीको थप विवरण यसै हप्ताको अन्त्यतिर सार्वजनिक हुने अपेक्षा गरिएको छ।

होर्मुज जलमार्गमा ट्याङ्कर सञ्चालकहरूको सतर्कता

वासिङ्टन र तेहरानबीच गत आइतबार एक अस्थायी सम्झौता भएको थियो। उक्त सम्झौताले अमेरिका–इरान युद्धविरामलाई ६० दिनका लागि लम्ब्याउने र सबै प्रकारका पानीजहाजका लागि होर्मुज जलडमरूमध्य पुनः खुल्ला गर्ने बाटो खोल्नेछ।

जी–सेभेन बैठकमा सहभागी हुन पुगेका अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको शान्ति ढाँचामा हस्ताक्षर भइसकेको जानकारी दिएका छन्। उनले आगामी शुक्रबारदेखि होर्मुज जलमार्ग इरानी महसुल (टोल) बिना नै ”पूर्ण रूपमा पुनः खुल्ने” बताएका छन्। ट्रम्पका अनुसार यसको औपचारिक हस्ताक्षर समारोह शुक्रबार जेनेभामा आयोजना गरिनेछ।

जर्मनीको प्रसिद्ध कन्टेनर ढुवानी कम्पनी 'हापाग–लोयड' ले शान्ति सम्झौता र यस क्षेत्रमा सबै सैन्य कारबाही अन्त्य हुने सम्भावनालाई स्वागत गर्दै यसलाई ”आफ्ना चालक दल र ग्राहकहरूका लागि खुसीको खबर” भनेको छ।

कम्पनीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै भनेको छ, ”हामी हाम्रा बाँकी चारवटा जहाजहरू यसै सप्ताहन्तमा होर्मुज जलमार्ग हुँदै सुरक्षित रूपमा पार हुने आशा गर्दछौं।”

यद्यपि, विश्वकै सबैभन्दा ठूलो ट्याङ्कर सञ्चालक कम्पनीका प्रमुखले भने होर्मुज जलमार्गको आवतजावत सामान्य अवस्थामा फर्कन अझै केही समय लाग्ने र यो प्रक्रिया निकै जटिल रहेको बताएका छन्। गत फेब्रुअरीको अन्त्यतिर युद्ध सुरु हुनुअघि विश्वको कुल तेल आपूर्तिको झन्डै २० प्रतिशत हिस्सा यही जलमार्ग हुँदै ओसारपसार हुने गर्थ्यो।

'मित्सुई ओएसके लाइन्स' का प्रमुख कार्यकारी जोतारो तामुराले मंगलबार 'फाइनान्सियल टाइम्स' सँग कुरा गर्दै धेरैजसो सञ्चालकहरूले आफ्ना ट्याङ्करहरूलाई उक्त मार्ग हुँदै आवतजावत गराउनुअघि अझै केही हप्ता पर्खेर वस्तुस्थिति हेर्ने बताएका छन्। 

तामुराले भनेका छन्, ”सम्बन्धित देशहरूबीच केवल कागजी सम्झौता हुनु मात्र पर्याप्त हुँदैन, त्यसले होर्मुज जलमार्गको वास्तविक सुरक्षा अवस्थामा पनि ठोस परिवर्तन ल्याउनुपर्छ। तब मात्र ढुवानी कम्पनीहरूले ढुक्क भएर आफ्ना जहाजहरू त्यहाँबाट पठाउन सक्नेछन्।”