कम्पनीले लिन लागेको यस अल्पकालीन बैंक सुविधाका लागि रेटिङ एजेन्सी केयर रेटिङ्स नेपालले ‘CARE-NP A3+’ रेटिङ प्रदान गरेको छ।
पूँजी बजारमा दुई दशकभन्दा लामो अनुभव बटुलेको त्रिशक्ति सेक्युरिटिजले नेपाल धितोपत्र बोर्ड (SEBON) द्वारा जारी गरिएको ‘मार्जिन कारोबार सुविधासम्बन्धी निर्देशिका, २०८२’ बमोजिम लगानीकर्ताहरूलाई सेयर खरिद गर्न कर्जा प्रवाह गर्ने योजना बनाएको हो। यसका लागि कम्पनीले बैंकहरूबाट १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँको सीमा (Limit) स्वीकृत गराउने तयारी गरेको छ।
के हो मार्जिन कारोबार र किन चाहिन्छ ऋण?
मार्जिन कारोबार एउटा यस्तो सुविधा हो, जसमा लगानीकर्ताले आफूसँग भएको नगद वा सेयरलाई धितो राखेर ब्रोकरमार्फत थप सेयर किन्नका लागि ऋण पाउँछन्। अहिलेसम्म नेपालका ब्रोकरहरूको मुख्य आम्दानी सेयर खरिद-बिक्रीबापत प्राप्त हुने कमिसनमा मात्र निर्भर छ। तर, मार्जिन ट्रेडिङ सुरु भएपछि ब्रोकरहरूले आफ्ना ग्राहकलाई कर्जा दिनेछन् र त्यसबाट ब्याज आम्दानी (Interest Income) समेत प्राप्त गर्नेछन्। त्रिशक्तिले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ देखि पूर्ण रूपमा यो सेवा सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखेको छ। ग्राहकलाई कर्जा दिनका लागि कम्पनीलाई ठूलो मात्रामा नगद (Liquidity) आवश्यक पर्ने भएकाले बैंकबाट ऋण लिन लागिएको हो।
रेटिङको विश्लेषण: बलियो वित्तीय अवस्था
केयर रेटिङ्स नेपालका अनुसार त्रिशक्ति सेक्युरिटिजलाई दिइएको ‘CARE-NP A3+’ रेटिङले कम्पनीको वित्तीय दायित्व समयमै पूरा गर्ने क्षमता पर्याप्त र सुरक्षित रहेको जनाउँछ। रेटिङ एजेन्सीले कम्पनीको अनुभवी व्यवस्थापन, लामो सञ्चालन इतिहास र सुधारिँदो बजार हिस्सालाई मुख्य आधार बनाएको छ।
त्रिशक्ति सेक्युरिटिज हाल नेपालका ९२ वटा स्टक ब्रोकरहरूमध्ये बजार हिस्साका आधारमा छैटौँ स्थानमा पर्न सफल भएको छ। आर्थिक वर्ष २०८२ मा यसको बजार हिस्सा २.०० प्रतिशत रहेकोमा आर्थिक वर्ष २०८३ को ९ महिनामा बढेर २.९० प्रतिशत पुगेको छ। मे २०, २०२६ सम्मको तथ्याङ्कअनुसार कम्पनीसँग झण्डै ६८ हजार सक्रिय ग्राहकहरू रहेका छन्।
वित्तीय प्रगति र व्यवस्थापन
कम्पनीको वित्तीय अवस्था लोभलाग्दो देखिएको छ। आर्थिक वर्ष २०२४ मा १९ मिलियन (१ करोड ९० लाख) रुपैयाँ मात्र नाफा कमाएको कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०२५ मा उल्लेख्य प्रगति गर्दै १०९ मिलियन (१० करोड ९० लाख) रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ। कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी पनि ५२ मिलियनबाट बढेर २३२ मिलियन रुपैयाँ पुगेको छ।
कम्पनीको नेतृत्व बैंकिङ र पूँजी बजारमा तीन दशकभन्दा बढी अनुभव भएका व्यावसायिक व्यक्तित्वहरूले गरिरहेका छन्। टङ्कप्रसाद गौतम अध्यक्ष रहेको यस कम्पनीको बोर्डमा मनोज खड्का, गोविन्द दाहाल, रुपा अधिकारी र बासुदेव बजगाईँ जस्ता विज्ञहरू रहेका छन्।
जोखिम र चुनौती
यद्यपि, सेयर बजारको अस्थिरता कम्पनीका लागि मुख्य चुनौतीका रूपमा रहेको रेटिङ रिपोर्टमा उल्लेख छ। हाल कम्पनीको ९८ प्रतिशत आम्दानी ब्रोकरेज कमिसनमा मात्र आधारित छ, जुन सिधै बजारको उतारचढाव र कारोबार रकम (Turnover) सँग जोडिएको हुन्छ। मार्जिन ट्रेडिङ सुरु भएपछि आम्दानीको स्रोत विविधीकरण हुने र बजार घटेको बेला पनि ब्याजमार्फत आम्दानी भइरहने हुँदा कम्पनीको जोखिम न्यून हुने अपेक्षा गरिएको छ।
त्रिशक्ति सेक्युरिटिजले लिन लागेको यो १ अर्ब ५० करोडको ऋणले नेपालको पूँजी बजारमा तरलता बढाउन र लगानीकर्ताहरूलाई थप लगानीका लागि प्रोत्साहन गर्न मद्दत पुर्याउने देखिन्छ। व्यावसायीक ब्रोकरहरूले आफैँ बैंकबाट ऋण लिएर लगानीकर्तालाई कर्जा दिने परिपाटीले नेपाली शेयर बजारलाई थप परिपक्व र व्यवस्थित बनाउने विश्वास गरिएको छ।