डेनियल बुश(बीबीसी)
रिपब्लिकन पार्टीको पहिलो मध्यावधि सम्मेलनमा परम्परागत राष्ट्रपतीय चुनावी भेलाका सबै झलकहरू देखिन्थे— चम्किला पोसाकमा सजिएका समर्थकहरू, नेताहरूको एकपछि अर्को सम्बोधन, र चुनावी प्रचार सामग्रीका स्टलहरू।

तर सामान्य महाधिवेशनभन्दा फरक, डलासमा पार्टीको कुनै औपचारिक सांगठनिक निर्णय भएन। बरु यो कार्यक्रम आगामी नोभेम्बरको मध्यावधि चुनावमा मतदान बढाउन र संसद् (कंग्रेस) को नियन्त्रण गुम्नबाट जोगाउन रिपब्लिकनहरूलाई गोलबद्ध गर्ने एउटा ठूलो राजनीतिक र्‍यालीजस्तो बन्यो।

पार्टीमाथि पूर्ण पकड बनाएका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बुधबार दुईदिने सम्मेलनको उद्घाटन सत्रमा लामो मुख्य भाषण दिए। उनले आफ्ना पुराना मुद्दाहरूलाई फेरि दोहोर्‍याउँदै केही अप्रत्याशित घोषणाहरू पनि गरे।

ट्रम्पको सम्बोधनका मुख्य चार बुँदा यस प्रकार छन्:

१. आफ्नै कट्टर समर्थकहरूलाई ऊर्जा भर्ने प्रयास (MAGA Base)

विशाल रंगशाला ट्रम्पको ‘मेक अमेरिका ग्रेट अगेन’ (MAGA) अंकित रातो टोपी र पोसाक लगाएका कट्टर समर्थकहरूले खचाखच भरिएको थियो। राष्ट्रपतीय दौडमा पहिलो पटक होमिएको एक दशक बितिसक्दा पनि ट्रम्प आफ्नो मुख्य मतदाता समूहमाझ उत्तिकै लोकप्रिय छन्। यस अवधिमा उनले पार्टीलाई पूर्णतया आफ्नो प्रभावमा ढालेका छन्।

तर, ट्रम्पविरोधी वा परम्परागत धारका रिपब्लिकन नेताहरूको उपस्थिति कतै देखिएन। मेन राज्यकी सिनेटर सुसन कोलिन्स लगायत कडा प्रतिस्पर्धाको सामना गरिरहेका अन्य उदारवादी रिपब्लिकन नेताहरू यो सम्मेलनबाट टाढै रहे।

उदारवादी नेताहरूको अनुपस्थितिले रिपब्लिकन पार्टी कति रूपान्तरित भइसकेको छ भन्ने स्पष्ट पार्छ। यसले मध्यावधि चुनाव जित्न आवश्यक पर्ने मध्यममार्गी र अनिर्णित (स्विङ) मतदाताहरूलाई तान्न यो सम्मेलन कति प्रभावकारी होला भन्ने प्रश्न पनि जन्माएको छ।

२. अझै पनि ट्रम्पकै नियन्त्रणमा पार्टी

पार्टीमाथि ट्रम्पको एकाधिकारले भविष्यका लागि केही गम्भीर प्रश्नहरू पनि खडा गरेको छ— उनको स्थान कसले लिनेछ? र, मतपत्रमा ट्रम्पको आफ्नै नाम नहुँदा पार्टीले मध्यावधि चुनावमा कस्तो नतिजा ल्याउला?

बहालवाला राष्ट्रपतिको पार्टीले मध्यावधि चुनाव हार्ने ऐतिहासिक जोखिमलाई औंल्याउँदै ट्रम्पले कार्यकर्ताहरूलाई भने, "म तपाईंहरूलाई यसरी मतदान गर्न आग्रह गर्दछु, मानौँ मतपत्रमा म आफैँ उम्मेदवार छु।"

यस टिप्पणीले पार्टीका लागि मतदाता आकर्षित गर्ने मुख्य शक्ति ट्रम्प स्वयं हुन् भन्ने स्पष्ट पार्छ। यद्यपि, उनी २०२८ को चुनावमा उठ्न पाउने छैनन्। सम्मेलनमा सहभागीहरूबीच ट्रम्पपछिको उत्तराधिकारी को बन्ला भन्ने चर्चा चल्दा उपराष्ट्रपति जेडी भान्स र विदेशमन्त्री मार्को रुबियोको नाम अग्रपंक्तिमा सुनियो। तर, ट्रम्पले आफू अझै पार्टीको केन्द्रमा रहेको र नेतृत्व छाड्ने हतारोमा नरहेको सन्देश डलासबाट दिएका छन्।

३. महँगी र जीवनयापनको लागतमाथि जोखिमपूर्ण दाउ

सम्मेलनमा जानुअघि ट्रम्पले अमेरिकी नागरिकले इन्धनको उच्च मूल्यबाट राहत पाउन अझै केही समय कुर्नुपर्ने स्वीकार गरे। उनले भने, "मलाई लाग्छ यसका लागि मध्यावधि चुनावभन्दा अलि बढी समय लाग्नेछ।"

आफ्नो सम्बोधनमा पनि उनले इरानमा जारी युद्धका कारण बेहोर्नुपरेको छोटो अवधिको आर्थिक भार तेहरानलाई आणविक हतियार बनाउनबाट रोक्नका लागि ‘जायज’ भएको तर्क गरे।

तर, महँगी र जीवनयापनको बढ्दो लागतबाट आक्रान्त मतदातालाई यो तर्क बुझाउन रिपब्लिकनहरूलाई कठिन हुन सक्छ। हालै सार्वजनिक भएका सर्वेक्षणहरूले अधिकांश अमेरिकीहरूका लागि महँगी मुख्य चिन्ताको विषय बनेको देखाएका छन्। इरान युद्ध लम्बिएसँगै सार्वजनिक भएको फाइनान्सियल टाइम्सको सर्वेक्षण अनुसार ट्रम्पको लोकप्रियता (Approval Rating) घटेर ३३ प्रतिशतको न्यून बिन्दुमा झरेको छ।

४. प्रत्येक वयस्कलाई ५ हजार डलर बाँड्ने लोकप्रिय घोषणा

ट्रम्पले आफ्ना र्‍यालीहरूमा बेलाबेला अप्रत्याशित र महत्त्वाकांक्षी घोषणाहरू गर्ने गर्छन्। बुधबार राति उनले यदि नोभेम्बरको चुनावमा रिपब्लिकन पार्टीले कंग्रेसका दुवै सदन जित्यो भने प्रत्येक वयस्क अमेरिकी नागरिकलाई ५,००० डलर (करिब ६ लाख ७० हजार रुपैयाँ) दिने घोषणा गरे।

ट्रम्पका अनुसार यसमा एउटै मात्र सर्त छ— त्यो रकम अमेरिकाभित्रै खर्च गर्नुपर्नेछ।

तर, यो योजना कसरी कार्यान्वयन हुन्छ, बजेट कहाँबाट जुटाइन्छ वा सरकारले खर्चको अनुगमन कसरी गर्छ भन्नेबारे उनले कुनै खाका प्रस्तुत गरेनन्। अमेरिकामा करिब २७ करोड वयस्क नागरिक छन्, जसअनुसार यो योजना लागू गर्दा सरकारी ढुकुटीमा करिब १.३ ट्रिलियन डलरको अतिरिक्त भार पर्नेछ।

विपक्षी डेमोक्र्याटहरूले यसलाई तत्कालै ‘खोक्रो र गैरकानुनी चुनावी आश्वासन’ को संज्ञा दिएका छन्। तर, योजनाको व्यवहारिकता जे-जस्तो भए पनि रंगशालामा उपस्थित समर्थकहरूले यस घोषणालाई चर्को ताली बजाएर स्वागत गरेका थिए।