इरान-अमेरिका शान्ति सम्झौतापछि विश्वभरका सेयर बजारमा उत्साह, तेलको मूल्य घट्दा लगानीकर्ता आकर्षित

Jun 15, 2026 06:26 PM Merolagani



इरान र अमेरिकाबीच स्विट्जरल्याण्डमा ऐतिहासिक शान्ति सम्झौता भएसँगै सोमबार विश्वभरका प्रमुख सेयर बजारहरूमा तीव्र वृद्धि देखिएको छ । करिब १०७ दिन लामो युद्ध अन्त्य गर्ने र रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण 'होर्मुज स्ट्रेट' व्यापारिक जहाजका लागि पुनः खुला गर्ने प्रारम्भिक सहमतिलाई अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले औपचारिक पुष्टि गरेपछि बजारमा यो उत्साह छाएको हो ।

यो सम्झौताले भू-राजनीतिक तनाव कम मात्र गरेको छैन, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यलाई समेत प्रति ब्यारेल ८२.९० डलर आसपासमा झारेको छ । तेलको मूल्यमा आएको करिब ५ प्रतिशतको गिरावटका कारण विश्वभर महँगी नियन्त्रण हुने र ब्याजदर घट्ने आशामा लगानीकर्ताहरू सेयर बजारतर्फ आकर्षित भएका हुन् ।

एसियाली बजारमा ऐतिहासिक उछाल, दक्षिण कोरिया र जापान अगाडि

यो शान्ति सम्झौताको सबैभन्दा प्रत्यक्ष र सकारात्मक असर एसिया-प्रशान्त क्षेत्रका सेयर बजारहरूमा देखिएको छ । ऊर्जा संकट टर्ने र आपूर्ति शृङ्खला सहज हुने विश्वासमा जापानको प्रमुख सेयर सूचकांक निकेइ २२५ सोमबार ५.४ प्रतिशतको ठूलो छलाङ मार्दै बन्द भएको छ । एसियाली क्षेत्रमा सबैभन्दा बलियो सुधार दक्षिण कोरियाको कोस्पी सूचकांकमा देखिएको छ, जुन ५.७ प्रतिशतको ऐतिहासिक वृद्धिका साथ बन्द भयो । यस्तै प्रविधि र सेमिकन्डक्टर हब मानिने ताइवानको टाइएक्स सूचकांक पनि २.७ प्रतिशतले माथि उक्लिएको छ । अष्ट्रेलियाको सेयर बजारमा १.४ प्रतिशतको मजबूती देखिँदा चीनको मुख्य भूमिमा रहेका ब्लु-चिप सेयरहरू पनि १.४ प्रतिशतले नै बढेका छन् भने हङकङको ह्याङ सेङ सूचकांक शून्य दशमलव ६ प्रतिशतको सुधारसहित बन्द भएको छ ।

नेपाली लगानीकर्ताले नियाल्ने भारतीय बजारमा लगातार दोस्रो दिन हरियाली

नेपाली लगानीकर्ताले समेत नजिकबाट पछ्याउने भारतीय सेयर बजारमा सोमबार लगातार दोस्रो दिन ठूलो चमक देखिएको छ । भारतको बम्बे स्टक एक्सचेन्जको सूचकांक सेन्सेक्स सोमबार ७३६ दशमलव ३८ अंक अर्थात् शून्य दशमलव ९७ प्रतिशतले बढेर ७६,२६४ को विन्दुमा बन्द भएको छ, जबकी कारोबारको एक समय यो सूचकांक १,२९३ अंकसम्मले उक्लिएको थियो । यस्तै नेसनल स्टक एक्सचेन्जको सूचकांक निफ्टी पनि २३१ अंक अर्थात् शून्य दशमलव ९८ प्रतिशतको वृद्धिसहित २३,८५३ को विन्दुमा पुगेको छ । यसअघि शुक्रबार मात्रै पनि भारतीय बजारमा सेन्सेक्स १,६९५ अंक र निफ्टी ४६१ अंकले बढेका थिए, जसलाई सोमबारको वृद्धिले थप बलियो इन्धन प्रदान गरेको छ ।

युरोपेली बजारद्वारा युद्ध अगाडिको रेकर्ड ब्रेक, अमेरिकी फ्युचर्समा आकर्षण

युरोपेली र अमेरिकी बजारहरूले पनि यो सम्झौतालाई ऐतिहासिक उचाइका साथ स्वागत गरेका छन्। समग्र युरोपेली सेयर बजारको मापक 'स्टोक्स युरोप ६००' सूचकांक सोमबार शून्य दशमलव ७ प्रतिशतले बढेर युद्ध सुरु हुनुअघिको आफ्नो पुरानो ऐतिहासिक रेकर्डलाई तोड्दै नयाँ उचाइमा पुगेको छ । यद्यपि बेलायतको फुट्सी १०० मा भने ठूला तेल र ग्याँस कम्पनीहरूको बाहुल्यता रहेकाले कच्चा तेलको मूल्य घट्दा त्यहाँ शून्य दशमलव २ प्रतिशतको सामान्य मात्र वृद्धि देखिएको छ। यता अमेरिकी बजारको नियमित कारोबार खुल्नुअघि नै फ्युचर्स मार्केटमा तीव्र उछाल आएको छ, जहाँ प्रविधि क्षेत्र केन्द्रित नास्डाक फ्युचर्स २.१ प्रतिशत, एस एण्ड पी ५०० फ्युचर्स १.३ प्रतिशत र डाउ जोन्स फ्युचर्स शून्य दशमलव ९ प्रतिशतले माथि उक्लिएका छन् । सुरक्षित सम्पत्तिको रूपमा हेरिने अमेरिकी डलर कमजोर बन्दा लगानीकर्ताहरू सेयर बजारतर्फ ओसारिएकाले डलर सूचकांक घटेर ९९.४९ को विन्दुमा झरेको छ, जुन यो महिनाकै कमजोर स्तर हो ।

 

विभिन्न व्यावसायिक क्षेत्र र अन्य सम्पत्तिमा परेको प्रभाव

बजारभित्रका विभिन्न क्षेत्रहरूमा नियाल्दा यो सम्झौताले हवाई उड्डयन, प्रविधि र पूर्वाधार निर्माण कम्पनीहरूलाई सबैभन्दा बढी फाइदा पुर्‍याएको देखिन्छ । इन्धनको लागत घट्ने आशमा हवाई एयरलाइन्स कम्पनीहरू र मध्यपूर्वमा ठूला आयोजना चलाइरहेका निर्माण कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ । सस्तोमा कच्चा तेल किनेर रिफाइन गर्ने पेट्रोलियम वितरक कम्पनीहरूका सेयरधनीले राम्रो कमाइ गरेका छन् । अर्कोतर्फ, तेलको मूल्य घट्दा प्रत्यक्ष असर पर्ने विश्वका ठूला तेल उत्पादक कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा भने गिरावट आएको छ । भू-राजनीतिक तनाव शान्त भए पनि डलर कमजोर बन्दा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य भने २ प्रतिशतले बढेर प्रति औंस ४,३०४ डलर नाघेको छ भने डिजिटल सम्पत्ति बिटकोइनमा पनि बलियो सुधार देखिएको छ ।




नेपालकै इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो वित्तीय अपराधको छानबिन भइरहेको छः अर्थमन्त्री डा. वाग्ले

Jun 10, 2026 02:44 PM

अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो वित्तीय अपराधबारे छानबिन अघि बढिरहेको अवस्थामा सरकारमाथि नियोजित रूपमा हिलो छ्याप्ने प्रयास भइरहेको बताएका छन्।